Banner Πανω
 
 
 

 

Ο    ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ     ΓΑΜΟΣ

Ο Χαραυγιώτικος γάμος έχει ιδιαίτερη λαμπρότητα και μεγαλοπρέπεια,είναι δε από τούς λίγους θεσμούς που έχει κρατήσει ακέραιες όλες τις εκδηλώσεις του μέχρι τις μέρες μας. Σήμερα πολλοί γονείς προσπαθούν να κάνουν τους γάμους των παιδιών τους στο Χωριό,για να ξαναζήσουν αυτή τη θαυμάσια εμπειρία. Σε μια αυστηρά πατριαρχική κοινωνία όπως ήταν της Χαραυγής, η επιλογή της νύφης,αλλά και του γαμπρού, τις περισσότερες φορές,δεν γινόταν απο τους ίδιους τους μελλόνυμφους,αλλά από τους γονείς τους. Από το σπίτι του γαμπρού ξεκινούσε, συνήθως, προξενητής που πήγαινε την πρόταση γάμου στούς γονείς της νύφης. Κουβέντιαζε μαζί τους, για τα προσόντα του γαμπρού και ζητούσε την κόρη τους, για λογαριασμό του. Από την μεριά τους αυτοί ρωτούσαν τον προξενητή τι προίκα ζητάει ο γαμπρός, και τάζαν χωράφια,ζωντανά και λίρες. Τις περισσότερες φορές η κουβέντα με τον προξενητή είχε καλό τέλος, και οριζότανε ο αρραβώνας. Η νύφη ήταν τελευταία που μάθαινε για τον γάμο τηςκαι κανείς δεν την ρωτούσε αν θέλει τον γαμπρό. Ο αρραβώνας γινότανε στο σπίτι της νύφης,ύστερα από την θρησκευτική τελετή ο κουμπάρος αντάλλασσε τις βέρες και οι συγγενείς τραγουδούσαν:

Ποιος ν'άταν ο προξενητής  

που ν'άχε φάει κανέλα

π' αντάμωσε τον αϊτό

με τέτοια περιστέρα.

 

Ύστερα η νύφη κερνούσε τους συμπέθερους,και αυτοί της ρίχναν στο δίσκο που κρατούσε χρήματα,για να της δείξουν με τον τρόπο αυτό πως την θελαν στην οικογένειά τους. Ο γάμος οριζότανε σχεδόν αμέσως μετά τον αρραβώνα,όσο να ετοιμαστούν τα προικιά της νύφης. Οι νεόνυμφοι έμεναν στο σπίτι του γαμπρού και σπάνια στο σπίτι της νύφης. Αν γινόταν αυτό,ο νέος έχανε την υπόληψή του,για τους χωριανούς,και τον λέγαν . Οι εκδηλώσεις του γάμου, η όπως συνήθως τον λέγαν στο χωριό,κρατούσαν μια βδομάδα περίπου. Το πρωί της δευτέρας οι κοπέλες πήγαιναν στο σιόποτο και κόβανε ξύλα. Με τα ξύλα αυτά άναβαν την Κυριακή τους φούρνους και ψήνανε το ψωμί και τα γαμήλια φαγητά. Οι καλεσμένοι, έφτιαχναν κάνιστρα με κουλούρες που μαζί με διάφορα υφαντά ήταν τα δώρα που πήγαιναν στα νιόπαντρα. Οι φίλες της νύφης ετοίμαζαν την προίκα της,στόλιζαν τα μαξιλάρια,τις φλοκάτες και τα υφαντά,με χρωματιστές κορδέλες και τα τοποθετούσαν πάνω στο σεντούκι που περιείχε τα ρούχα της. Έφτιαχναν έτσι ένα . Το πρωί του Σαββάτου,μικρά παιδιά,καλούσαν όλο το χωριό στη . Το κάλεσμα γινόταν με καραμέλες,λουκούμια ή με καρύδια. Το απόγευμα της ίδιας μέρας στο σπίτι του γαμπρού στήνονταν το (λάβαρο που στην κορυφή είχε δάφνες και μήλα ή πορτοκάλια) που συνοδεύονταν πάντα με μερικές μπαρουτιές στον αέρα. Μετά οι συγγενείς του γαμπρού πήγαιναν στο σπίτι της νύφης και οι νέες κοπέλες ζαλώνονταν την προίκα της και την μετάφεραν στο σπίτι του γαμπρού. Όταν τέλειωναν,έστρωναν το νυφικό κρεββάτι και μετά άρχιζε το γλέντι που κρατούσε μέχρι αργά το βράδυ. Στο διάστημα αυτό εμφανιζόταν ο τσέλιος (μασκαράς) που κρατούσε ένα ταψί γεμάτο αλεύρι ,και ένα μπαστούνι. Ο τσέλιος έκανε διάφορα νούμερα για να διασκεδάσουν οι καλεσμένοι,και συνάμα τους αλεύρωνε αν δεν του δίνανε χρήματα για τα κατορθώματα του. Αυτοί πάλι προσπαθούσαν να τον αναγνωρίσουν και του τραβούσαν τα ρούχα και τη μάσκα. Τότε αυτός τούς χτυπούσε με το μπαστούνι. Την Κυριακή το πρωί οι κοπέλες στόλιζαν την νύφη. Το μεσημέρι στρώνανε τραπέζι και στα δύο σπίτια,και μετά από το σπίτι του γαμπρού κινούσαν για να πάρουν την νύφη. Μπροστά πήγαινε το μπαριάκι και μετά ο γαμπρός με τους συγγενείς του. Όταν φθάναν η πεθερά περίμενε στην πόρτα και έριχνε στους ώμους του γαμπρού ένα άσπρο μαντήλι για να τον καλωσορίσει. Ύστερα ο γαμπρός έπαιρνε την νύφη που ήταν μπουλωμένη (κρυμμένο πρόσωπο),και πήγαιναν όλοι μαζί για την εκκλησία. Εκείνη την ώρα οι κοπέλες τραγουδούσαν:

 

Έβγα μάνα δες τον ήλιο                   

ήρθε η ώρα για να φύγω

έβγα δες και το φεγγάρι

ήρθε ο νιός για να με πάρει.

 

Μετά την τελετή του γάμου το (νεόνυμφοι και κόσμος)πήγαιναν στο σπίτι του γαμπρού. Εκεί, στο κατώφλι τους περίμενε η μητέρα του γαμπρού,κρατώντας μέλι και βούτηρο. Και ενώ οι καλεσμένοι τραγουδούσαν:

 

Έβγα πεθερά στη σκάλα              

με το μέλι με το γάλα

ρίξε ρύζι να ριζώσουν

σαν τα στάρια να ριζώσουν.

 

Η νύφη έτρωγε το μέλι και με το βούτυρο έκανε σταυρό στην πόρτα,ενώ το τραγούδι συνέχιζε:

 

Πέζε νύφη δεν πεζεύω        

θέλω τάμα να πεζέψω

τάμα από την πεθερά μου

τάμα από τον πεθερό μου.

 

Μ' αυτό το τραγούδι η νύφη έπαιρνε τα δώρα απ' όλους τους καινούριους συγγενείς της. Ύστερα σταύρωνε μιά κουλούρα μπροστά στην πόρτα και την έριχνε πίσω της. Όποιος από τους παρευρισκόμενους έπιανε την κουλούρα, ήταν ο τυχερός που την μοίραζε σε όλους τους καλεσμένους. Μετά η νύφη έμπαινε στο σπίτι και εκεί ο κουμπάρος την ξεμπούλωνε. Δέν ήταν λίγοι οι γαμπροί που πέφταν απ' τα σύννεφα μετά το ξεμπούλωμα της νύφης, γιατί άλλη κοπέλα τους είχαν δείξει και άλλη τελικά τους δίνανε. Ακολουθούσε τραπέζι για όλους και γλέντι μέχρι το πρωί,εκτός από την μητέρα της νύφης,που όπως πίστευαν έφερνε ατυχία στους νεόνυμφους αν συμμετείχε στην χαρά. Το ξημέρωμα της δευτέρας,οι συγγενείς του γαμπρού ξεκινούσαν τους συμπέθερους και τον κουμπάρο μέχρι την αυλόπορτα, ενώ τα όργανα έπαιζαν σκοπό, που ήταν ειδικά για την ώρα αυτή. Οι εκδηλώσεις του γάμου, κλείναν την τετάρτη με τα γυρίσματα της νύφης στο πατρικό της σπίτι. Εκεί οι γονείς της έκαναν τραπέζι και γλέντι στα νιόγαμπρα,τον κουμπάρο και σ' όλο το χωριό.

 

 


Διαχειριστής Ιστοσελίδας


Καψάλης Χάρης

Facebook

Τηλ.Καταγγελιών:
Κιν.6973034101
email: kapsalisharis@yahoo.gr