Banner Πανω
 
 
 

 

ΑΣΧΟΛΙΕΣ ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ

 

 

 

 

Οι ασχολίες,τα ήθη και τα έθιμα των κατοίκων του χωριού είναι πολλά. Τα κυριότερα από αυτά θα τα αναφέρουμε εδώ και θα τα αναλύσουμε πάνω στο χρόνο αρχίζοντας από το Γενάρη. Την πρώτη Γενάρη λοιπόν, έχουμε το ποδαρικό,που η παράδοση το θέλει να γίνεται από μικρό παιδί (αγόρι), που μπαίνει στο σπίτι με το δεξί πόδι, για να έρθουν όλα δεξιά,όπως έλεγαν οι παλιοί. Την πρώτη Γενάρη παλιότερα είχαμε και το έθιμο της ζωής. Στό έθιμο αυτό γινόταν η εξής διαδικασία: Το κάθε άτομο της οικογένειας έβαζε ένα σπυρί σιτάρι στο τζάκι κοντά στη θράκα. Αν το σπυρί πεταγότανε, το άτομο είχε υγεία όλο το χρόνο,αν καιγότανε έπρεπε να προσέχει μην το βρει κανένα κακό. Ακόμα από την πρώτη Γενάρη έχουμε την βασιλόπιτα που γίνεται από φύλλα ζυμάρι ανάμεσα στα οποία μπαίνει στάρι κοφτό, αυγά και βούτυρο. Το νόμισμα που κρύβεται μέσα στην Βασιλόπιτα είναι το γούρι της οικογένειας και όποιος το βρει στο μερτικό του, θεωρείται ο τυχερός για όλο το χρόνο, αν χάσει το νόμισμα χάνει και το γούρι. Τέλος Γενάρη – αρχές Φλεβάρη, κλαδεύονται τα κλήματα. Για να πάει καλά όμως η σοδειά, πρέπει το κλάδεμα να γίνει μέρα ξάστερη και με γεμάτο φεγγάρι, χωρίς σύννεφα. Το Μάρτη κόβονται τα ξύλα για το τζάκι, στοιβάζονται σε θημωνιές, όπου ξεραίνονται όλο το καλοκαίρι, μέχρι το χειμώνα που θα ξανανάψει το τζάκι. Χαρακτηριστικό τα παλιά χρόνια ήταν το έθιμο την Καθαρή Δευτέρα που όλο το χωριό έβγαινε στο Λόγγο για ξύλα και γευμάτιζαν όλοι μαζί στην ύπαιθρο με χαλβά και ελιές, για να τιμήσουν την πρώτη της Σαρακοστής. Η τελευταία μέρα της Απόκριας γιορτάζεται με κρεατόπιτες, ενώ οι μασκαράδες κάνουν επισκέψεις στα σπίτια του χωριού. Στα τέλη του Μάρτη σπέρνεται η πατάτα, που είναι το βασικότερο προιόν στη διατροφή του χωριού. Παλαιότερα οι Χαραυγιώτες πουλούσαν τις πατάτες στα γύρω χωριά ή αντάλλαζαν με καλαμπόκι. Τον Απρίλη φυτεύονται τα όσπρια και τα κηπευτικά. Την παραμονή του Λαζάρου, παλιότερα τα παιδιά του σχολείου λέγαν τα κάλαντα στα σπίτια και μάζευαν αυγά για τις γιορτές. Ανήμερα του Πάσχα τα τελευταία χρόνια η Αδελφότητα κάνει το ( Μικρό πανηγύρι )με αρνιά ψητά και χορό στην πλατεία. Τέλος Μάη,- αρχές Ιούνη γίνεται το κόψιμο του χορταριού, που στη συνέχεια τοποθετείται στις αποθήκες ή σε θημωνιές, για να τρώνε τα ζώα το χειμώνα. Παλιότερα που ο κάμπος του χωριού σπερνότανε, τον Θέρτη(Ιούνης) καθαρίζονταν τα αυλάκια που θα έφερναν το νερό στο χωράφι και ορίζονταν από τον Πρόεδρο της Κοινότητας υδρομενέας. Δουλειά του υδρομενέα ήταν να κανονίζει με ποιά σειρά θα ποτίζει ο καθένας το χωράφι του, όλο το καλοκαίρι. Οι χωριανοί για να ποτίσουν τα χωράφια τους, κάνανε δυο δεσίματα στο Γυφτοπόταμο και ποτίζανε με τη σειρά. Μέσα στον Ιούνη θερίζονται τα δημητριακά, γίνεται το μάζεμα της πατάτας και ανήμερα του Άι-Γιάννη του Κλήδονα ανάβονται φωτιές που τις πηδούν τα παιδιά. Τις πρώτες μέρες του Αλωνάρη (Ιούλης), αλωνίζονται τα δημητριακά, ενώ τα κηπευτικά βαραίνουν και ωριμάζουν. Στη μνήμη του Προφήτη Ηλία οργανώνεται από την Αδελφότητα το πατροπαράδοτο πανηγύρι του χωριού. Οι εκδηλώσεις είναι τριήμερες και κορυφώνονται την Κυριακή. Τη μέρα αυτή στρώνεται τραπέζι στην πλατεία του χωριού και εμφανίζεται το χορευτικό συγκρότημα της Αδελφότητας, ενώ την ορχήστρα αποτελούν δημοτικοί οργανοπαίκτες. Όπως επίσης και τον Αύγουστο η αδελφότητα διοργανώνει μονοήμερο πανηγύρι. Ο ερχομός του Τρυγητή (Σεπτέμβρη) βρίσκει τους Βαλτιστινούς έτοιμους για τον τρύγο. Μετά το μάζεμα των σταφυλιών ακολουθεί το πάτημα και η τοποθέτηση των τσαμπιών και του μούστου στα βαρέλια. Όταν αυτά βράσουν, σφραγίζονται τα βαρέλια μέχρι να γίνει η απόσταξη. Ο Άι-Δημήτρης (Οκτώβρης) είναι ο μήνας της συλλογής των καρυδιών. Παράλληλα με τα καρύδια μαζεύονται και τα κάστανα. Παλιότερα τα κάστανα τα μάζευαν με τον εξής τρόπο. Ο Πρόεδρος του χωριού όριζε έναν Καστανοφύλακα, που μαζί με τον αγροφύλακα, δεν άφηναν κανέναν να μπει στις καστανιές. Οταν τα κάστανα γίνονταν και πέφταν, έβγαινε ντελάλης και φώναζε. Ακούστε χωριανοί , αύριο θα μάσουμε τα κάστανα. Την άλλη μέρα το πρωί οι χωριανοί μάζευαν τα κάστανα, ο καθένας στο μοιράδι του. Αφού τέλειωναν, τα ζύγιζαν και δίναν το δέκατο στον Καστανοφύλακα και τον δραγάτη για τον κόπο τους. Ο Ταξιάρχης (Νοεμβρης) είναι ο μήνας που στήνονται τα καζάνια και γίνεται η απόσταξη που βγάζει το τσίπουρο. Μια απο τις πιο αγαπημένες ασχολίες των Χαραυγιωτών είναι το κυνήγι που ξεκινάει στις αρχές Οκτώβρη και διαρκεί μέχρι τον Φλεβάρη. Οι περισσότεροι κυνηγοί ενδιαφέρονται κυρίως για τα αγριογούρουνα που είναι πολύ καλός μεζές. Το κυνήγι τους γίνεται ομαδικά ως εξής. Πρωί-πρωί οι κυνηγοί βγαίνουν στο δάσος, εκεί που ξέρουν ότι συχνάζουν αγριογούρουνα. Κόβουν τα μονοπάτια και αφού βρουν σε ποιο μέρος κάθονται τα αγριογούρουνα, ζώνουν το χώρο γύρο-γύρο με καρτέρια και παγάνα, και αμολούν τα σκυλιά, στο μονοπάτι που βρήκαν τον ντορό (αχνάρι). Όταν τα σκυλιά βρουν τα αγριογούρουνα οι παγανατζήδες ρίχνουν στον αέρα τουφεκιές και φωνάζουν για να φοβηθούν τα γουρούνια και να παν στα καρτέρια. Βέβαια δεν είναι εύκολο το κυνήγι και η προσπάθεια τις περισσότερες φορές αποτυγχάνει. Όταν όμως οι κυνηγοί φανούν τυχεροί και σκοτώσουν αγριογούρουνο, το μεταφέρουν στο χωριό και το μοιράζονται μεταξύ τους. Το κεφάλι του αγριογούρουνου το παίρνει αυτός που το σκότωσε. Και τα σκυλιά λογίζονται μοιραδιάριδες. Απο μια τέτοια περιπέτεια δεν μπορούν να λείπουν βέβαια και τα αστεία συμβάντα , όπως το παρακάτω. Οι Βαλτιστινοί σκότωσαν κάποτε ένα αγριογούρουνο στο Λογγιώτικο. Οι Λογγιώτες όμως τους πήραν το θήραμα, επειδή το σκότωσαν στο δικό τους μέρος. Οι Βαλτιστινοί για να δώσουν ένα μάθημα στους Λογγιώτες, πήγαν λίγες μέρες αργότερα στο ίδιο μέρος και άρχισαν τις τουφεκιές. Είχαν γδάρει όμως νωρίτερα έναν γάιδαρο και κόψαν το κρέας του σε κομμάτια. Οι Λογγιώτες που είχαν γλυκαθεί απο την πρώτη φορά, πήγαν ξανά και ζήτησαν μοιράδι. Την άλλη μέρα και αφού οι Λογγιώτες φάγαν τον γάιδαρο για αγριογούρουνο, οι Βαλτιστινοί τους στείλαν το μαντάτο. <Να πάτε να πληρώσετε του Ντάγκα το γομάρι ε λάλησε το πέταλο στον πάτο στο καζάνι>.

 

 

 


Διαχειριστής Ιστοσελίδας


Καψάλης Χάρης

Facebook

Τηλ.Καταγγελιών:
Κιν.6973034101
email: kapsalisharis@yahoo.gr