Ο Πρόεδρος της Βουλής στο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη» στο Πανεπιστήμιο Αθηνών
Ν. Κακλαμάνης: «Αξίζει να ονειρευτούμε και να δημιουργήσουμε για την Αθήνα, μια “πόλη ιδέα”»
«Στο δικό μου σύστημα ιδεών η πρωτεύουσα είχε πάντα διττή υπόσταση: για μένα ήταν αφενός η πόλη της ψυχής μου και αφετέρου η “Πόλη της Ζωής μας”». Με αυτή τη φράση ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, κ. Νικήτας Κακλαμάνης, ξεκίνησε τον χαιρετισμό του στο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη» που διοργανώνει «Το Βήμα», στην ιστορική Αίθουσα Τελετών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, υπό την αιγίδα του ΕΚΠΑ και του Δήμου Αθηναίων, με τη στήριξη του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών.
Ο κ. Ν. Κακλαμάνης, κάνοντας μια αναδρομή στην προσωπική του διαδρομή στην πόλη των Αθηνών, από «απλός έφηβος της πόλης, στα μέσα της δεκαετίας του ΄60» έως και σήμερα, ως Πρόεδρος της Βουλής, επεσήμανε πως «πέρα από την προσωπική εμπειρία, που για μένα ξεκίνησε ως συναίσθημα και μετουσιώθηκε σε προβληματισμό, η Αθήνα ήταν και παραμένει ένας θαυμαστός ταξιδιώτης του χρόνου».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην περίοδο που διετέλεσε Δήμαρχος Αθηναίων και έζησε από πρώτο χέρι τα προβλήματα και τις προκλήσεις της Αθήνας, «σε μια άκρως απαιτητική πραγματικότητα, που πάλευε να ισορροπήσει ανάμεσα στην ιστορική κληρονομιά και στην αστική κατάχρηση, αλλά και την υποβάθμιση των τελευταίων δεκαετιών», όπως είπε. Και πρόσθεσε με έμφαση: «Εργαστήκαμε, κριθήκαμε, κατακριθήκαμε και πολεμηθήκαμε. Φυσικά δεν ήταν κάτι που δεν περιμέναμε. Γιατί γνωρίζαμε πως η κάθε προσπάθεια και τα όποια ενδεχόμενα λάθη χρεώνονται πάντα μόνο σε αυτούς που δουλεύουν. Και γιατί “αλάνθαστοι” δηλώνουν μόνο αυτοί που κάθονται με σταυρωμένα τα χέρια απέναντι σε έναν ανώτερο σκοπό. Αλλά ακόμα και αυτοί κρίνονται τελικά από την Ιστορία, όπως αποδείχθηκε μέσα στα αμέσως επόμενα χρόνια».
Ο Πρόεδρος της Βουλής αναλύοντας τις σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η πρωτεύουσα, ανέφερε ως δείγμα θετικής ανταπόκρισης σε αυτές, το έργο του Δημόσιου Καπνεργοστασίου στη Λένορμαν όπου «καταφέραμε να συμφιλιώσουμε το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της πρωτεύουσας, ακολουθώντας το παράδειγμα άλλων μεγάλων πολιτιστικών κέντρων της Ευρώπης, όπως το Centre Pompidou στο Παρίσι».
Ο κ. Ν. Κακλαμάνης ανέδειξε την πρόκληση που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε ως σύγχρονοι Αθηναίοι «με το βλέμμα στραμμένο στη λαμπρή αθηναϊκή Ιστορία που βρίσκεται σε ευθύ διάλογο με τα πρότυπα των σύγχρονων ευρωπαϊκών πρωτευουσών». Και αυτή η πρόκληση «έγκειται στην επίτευξη της ιδανικής ισορροπίας μεταξύ του ειδικού βάρους τής κληρονομιάς μας και της ανθεκτικότητας μιας εμβληματικής πόλης. Μιας πόλης που οφείλει να έχει σαφή λειτουργικό και αναπτυξιακό σχεδιασμό τόσο για το “τώρα”, όσο και για το “αύριο”».
Ο Πρόεδρος της Βουλής πρότεινε μάλιστα να κρατήσουμε στο μυαλό μια φράση του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας, του αείμνηστου Κωνσταντίνου Τσάτσου, σε μια αντιφώνηση προς τον τότε Πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας, Ζακ Σιράκ: “υπάρχουν πόλεις ισχυρές, πόλεις πλούσιες αλλά και πόλεις–ιδέες. Και η Αθήνα είναι μια πόλη-ιδέα”.
Για να προσθέσει ο κ. Ν. Κακλαμάνης: «Για αυτή λοιπόν την ιδέα αξίζει να ονειρευτούμε και να δημιουργήσουμε».
Χαιρετισμός του Προέδρου της Βουλής των Ελλήνων κ. Νικήτα Κακλαμάνη στο συνέδριο του Βήματος «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη»
Κυρίες και κύριοι,
Αγαπητές φίλες και φίλοι μου,
είμαι ιδιαίτερα ευτυχής που βρίσκομαι σήμερα κοντά σας, για να συμμετάσχω κι εγώ με τον τρόπο μου στην εξαιρετική πρωτοβουλία “Του Βήματος” που ανοίγει έναν νέο κύκλο γόνιμων και δημιουργικών “Διαλόγων για την Αθήνα”.
Στο δικό μου σύστημα ιδεών η πρωτεύουσα είχε πάντα διττή υπόσταση: για μένα ήταν αφενός η πόλη της ψυχής μου και αφετέρου η “Πόλη της Ζωής μας”.
Η πρώτη διάστασή της αφορά στο πώς εγώ μεταβόλισα σε συναίσθημα τη βαριά κληρονομιά και τους συμβολισμούς της. Πολύ πριν σπουδάσω γιατρός, πολύ πριν δουλέψω στο ΕΣΥ, πολύ πριν καν αναλάβω την ηγεσία του Υπουργείου Υγείας και τον Δήμο των Αθηναίων, υπήρξα ένας απλός έφηβος της πόλης, στα μέσα της δεκαετίας του ‘60.
Μέσα σε αυτά τα χρόνια, η ιδιοσυγκρασία και οι ανησυχίες μου με οδήγησαν να τη ζήσω δυνατά, στο έπακρο.
Τότε ήταν που η Αθήνα εντυπώθηκε μέσα μου σα μια πολύχρωμη γιορτή αισθήσεων. Ήταν η μυρωδιά τής γαζίας και του νυχτολούλουδου. Ήταν οι φωνές των πλανόδιων, ο ήχος της λατέρνας και η πρωινή βουή τής πόλης. Ήταν η αφή του αρχαίου μαρμάρου και το πρώτο τρυφερό άγγιγμα ενός χεριού που γέμιζε την ψυχή με συγκίνηση. Ήταν η ανεπανάληπτη γεύση στο ταβερνάκι της γειτονιάς, όπου μαζευόμασταν με τις νεανικές μας παρέες και πάντα ρεφενέ. Ήταν και οι εικόνες που φόρτιζαν το νου και την καρδιά, παντρεύοντας το μύθο με μιαν άλλη, αθέατη όψη της καθημερινότητας.
Πέρα από την προσωπική εμπειρία, που για μένα ξεκίνησε ως συναίσθημα και μετουσιώθηκε σε προβληματισμό, η Αθήνα ήταν και παραμένει ένας θαυμαστός ταξιδιώτης του χρόνου.
Με την προίκα της αρχαίας ακμής της, η πρωτεύουσα σχηματίστηκε και μετασχηματίστηκε ταχύτατα, ειδικά από τις αρχές του 20ου αιώνα: από τα νεοκλασικά αρχοντικά, το τραμ και τις άμαξες του 1900, στην προσφυγιά των επόμενων 2 δεκαετιών, στον Μεσοπόλεμο και στο θαυμαστό κίνημα του αθηναϊκού μοντερνισμού.
Και από εκεί στην εξαντλημένη πόλη της Κατοχής, που μεταπολεμικά έζησε την εσωτερική μετανάστευση, το μπετόν, την άσφαλτο και την αντιπαροχή.
Στον ίδιο τόνο και με αμείωτο ρυθμό, η Αθήνα κατά τις δεκαετίες του ‘70 και του ’80 εγκαταλείπει εν πολλοίς την ιστορική αισθητική της, δίνοντας χώρο για ακόμα περισσότερους κατοίκους, περισσότερο τσιμέντο, περισσότερα αυτοκίνητα και τελικά περισσότερο νέφος. Η καθοδική αυτή πορεία γίνεται πλέον απειλητική κατά τις τελευταίες δεκαετίες του 20ου αιώνα, όταν οι ανησυχίες αλλά και η πρακτική αναγκαιότητα ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων υπαγορεύουν ένα νέο τρόπο προσέγγισης της πόλης.
Τότε ξεκινούν οι πρώτες προσπάθειες αισθητικής παρέμβασης στις υποδομές όπως η ενοποίηση αρχαιολογικών χώρων, αλλά και της τεχνικής αναβάθμισης μέσα από τη λειτουργία του Μετρό και της Αττικής Οδού. Ορόσημο σε αυτή την κατεύθυνση αποτέλεσε και η έναρξη λειτουργίας του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης, που σηματοδότησε τη στροφή προς μια νέα αισθητική επανάσταση και μια ουσιαστική, λειτουργική αναβάθμιση του Κέντρου.
Μέσα σε αυτές τις ισορροπίες και με τις ίδιες πάντα ανησυχίες, ανέλαβα κι εγώ την πόλη που οι συνδημότες μου εμπιστεύτηκαν στα χέρια μου. Η Αθήνα, η “πόλη της Ζωής μας”, είχε όλους εμάς που ζήσαμε από πρώτο χέρι τα προβλήματα και τις προκλήσεις της. Και δουλέψαμε φιλότιμα, ξεκινώντας από τα φλέγοντα και τα σημαντικά. Η καθημερινότητα, η καθαριότητα και η κοινωνική μέριμνα ήταν στην κορυφή των προτεραιοτήτων μας.
Και όλα αυτά μέσα σε μια άκρως απαιτητική πραγματικότητα, που πάλευε να ισορροπήσει ανάμεσα στην ιστορική κληρονομιά και στην αστική κατάχρηση, αλλά και την υποβάθμιση των τελευταίων δεκαετιών.Σε αυτήν την κατεύθυνση εργαστήκαμε. Και κριθήκαμε και κατακριθήκαμε και πολεμηθήκαμε. Φυσικά δεν ήταν κάτι που δεν περιμέναμε. Γιατί γνωρίζαμε πως η κάθε προσπάθεια και τα όποια ενδεχόμενα λάθη χρεώνονται πάντα μόνο σε αυτούς που δουλεύουν.
Και γιατί “αλάνθαστοι” δηλώνουν μόνο αυτοί που κάθονται με σταυρωμένα τα χέρια απέναντι σε έναν ανώτερο σκοπό. Αλλά ακόμα και αυτοί κρίνονται τελικά από την Ιστορία, όπως αποδείχθηκε μέσα στα αμέσως επόμενα χρόνια...
Σήμερα η Αθήνα των τελευταίων 15 ετών ταυτίζεται με μια μεγάλη, πολυπαραγοντική πρόκληση. Γιατί από τη μια αποτυπώνει τα σημάδια τής κρίσης και τη σταδιακή αλλαγή της φυσιογνωμίας της, εξαιτίας των παρελθόντων μεταναστευτικών ροών, της έκρηξης της βραχυχρόνιας μίσθωσης και φυσικά του καλοδεχούμενου τουρισμού όλο το χρόνο. Από την άλλη είναι η θεαματική στροφή προς θετικά αστικά πρότυπα, βασισμένα σε όρους βιωσιμότητας, πολιτισμού, αρχιτεκτονικής και τεχνολογίας.Ένα τέτοιο δείγμα θετικής ανταπόκρισης στις προκλήσεις είναι -από μιαν άλλη σκοπιά πλέον για μένα, ως Πρόεδρος της Βουλής- το έργο τού Δημόσιου Καπνεργοστασίου στη Λένορμαν,όπου καταφέραμε να συμφιλιώσουμε το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον τής πρωτεύουσας, ακολουθώντας το παράδειγμα άλλων μεγάλων πολιτιστικών κέντρων της Ευρώπης, όπως το Centre Pompidou.Έτσι, με το βλέμμα στραμμένο στη λαμπρή αθηναϊκή Ιστορία που βρίσκεται σε ευθύ διάλογο με τα πρότυπα των σύγχρονων ευρωπαϊκών πρωτευουσών, η πρόκληση για όλους εμάς έγκειται στην επίτευξη της ιδανικής ισορροπίας μεταξύ του ειδικού βάρους τής κληρονομιάς μας και της ανθεκτικότητας μιας εμβληματικής πόλης. Μιας πόλης που οφείλει να έχει σαφή λειτουργικό και αναπτυξιακό σχεδιασμό τόσο για το “τώρα”, όσο και για το “αύριο”.Με αυτές τις σκέψεις και με τις απόλυτα προσωπικές μου εικόνες, θέλω να ευχηθώ κάθε επιτυχία στην έξοχη πρωτοβουλία που αναλάβατε. Ταυτόχρονα θέλω να συγχαρώ εκτός από “Το Βήμα”, και τους θερμούς υποστηρικτές της πρωτοβουλίας από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, τον Δήμο και το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών που πάντα διακρίνεται για τις δράσεις του.
Ξεκινώντας λοιπόν σήμερα,θα πρότεινα να κρατήσουμε στο μυαλό μια φράση του πρώην Προέδρου της Δημοκρατίας μας, του αείμνηστου Κωνσταντίνου Τσάτσου, σε μιαν αντιφώνηση προς τον Ζακ Σιράκ: “υπάρχουν πόλεις ισχυρές, πόλεις πλούσιες αλλά και πόλεις–ιδέες. Και η Αθήνα είναι μια πόλη-ιδέα”.
Για αυτή λοιπόν την ιδέα αξίζει να ονειρευτούμε και να δημιουργήσουμε.
Σας ευχαριστώ.
Γίνε μέλος της Ομάδας μας στο Facebook. ►Ή 'Ηπειρος στήν Καρδιά μας!!!Τζουρλάκος Ιστός.
Τζουρλάκος Ράδιο.Αυθεντικά Ηπειρώτικα Τραγούδια. https://tzourlakos-radio.blogspot.com/
Δώσε δύναμη στην προσπάθειά μας!!
