Ετοιμόρροπα και επικίνδυνα

Ένα… καρφί στο μάτι της πόλης αποτελεί η κατάσταση πολλών διατηρητέων κτιρίων. Διάσπαρτα αρχιτεκτονικά «διαμάντια» στο

κέντρο των Ιωαννίνων, που η λάμψη τους έσβησε όταν εγκαταλείφθηκαν, σήμερα έχουν μετατραπεί σε εστίες μόλυνσης, ενώ κάποια είναι έτοιμα να καταρρεύσουν.

Πέρα, βέβαια, από θέμα αρχιτεκτονικής και διαφύλαξης του πολιτισμού, σε μια πόλη όπως τα Γιάννενα που ποντάρουν στην ανάδειξη της ταυτότητάς τους για την προσέλκυση επισκεπτών, τίθεται μετ’ επιτάσεως και το θέμα της επικινδυνότητας.

Το βράδυ της Τετάρτης, τμήμα της μεσοτοιχίας ενός διατηρητέου κτιρίου και ενός άλλου παλιού κτιρίου (μη χαρακτηρισμένου ως διατηρητέο) κατέρρευσε, με αποτέλεσμα πέτρες και χώματα να πέσουν πάνω στο πεζοδρόμιο και σε τμήμα της οδού Ιεράρχου Γερβασίου. Το ευτύχημα είναι πως τη στιγμή της κατάρρευσης δεν περνούσαν πεζοί ή αυτοκίνητα, ώστε να υπάρξουν ζημιές και τραυματισμοί. Ο δρόμος έκλεισε από την Αστυνομία μέχρι και χθες το πρωί, όταν και τα μπάζα απομακρύνθηκαν μετά από αυτοψία που πραγματοποίησαν υπάλληλοι της Υπηρεσίας Νεοτέρων Μνημείων και των τεχνικών υπηρεσιών του δήμου Ιωαννιτών.

Σύμφωνα με πληροφορίες, για τα συγκεκριμένα κτίσματα είχε επισημανθεί η επικινδυνότητά τους εδώ και δύο περίπου χρόνια, όταν και πάλι είχε υπάρξει ζήτημα με τη μερική κατάρρευσή τους, ωστόσο, το μόνο που έγινε, ήταν να τοποθετηθούν μια σκαλωσιά με ένα πλέγμα. Μέτρα που αποδείχθηκαν ανεπαρκή, καθώς όχι μόνο δεν κατάφεραν να συγκρατήσουν το βάρος του κτίσματος, αλλά απειλήθηκαν και χειρότερες καταστάσεις, καθώς η σκαλωσιά κατέληξε πάνω σε ηλεκτροφόρα σύρματα της ΔΕΗ.

Η μερική κατάρρευση των δύο κτιρίων έφερε στην επικαιρότητα για μία ακόμη φορά το θέμα της τύχης των διατηρητέων κτιρίων, καθώς είναι πολλά στα οποία ούτε παρεμβάσεις για την αποκατάστασή τους γίνονται, αλλά ούτε και ισχύει αυτό που πιστεύουν πολλοί, ότι δηλαδή επίτηδες οι ιδιοκτήτες τους τα αφήνουν να καταρρεύσουν, ώστε στη συνέχεια να εκμεταλλευτούν το οικόπεδο. Κι αυτό γιατί δεν επιτρέπεται αποχαρακτηρισμός ακόμα και μετά την κατάρρευση του διατηρητέου κτιρίου.

Τα ποσά που απαιτούνται για τη συντήρηση των κτιρίων αυτών είναι υπέρογκα, ενώ οι ιδιοκτήτες τους αδυνατούν να ανταποκριθούν οικονομικά και τα εγκαταλείπουν.  Η έλλειψη ενημέρωσης και κινήτρων, το υψηλό κόστος συντήρησης, η γραφειοκρατία, η εμπλοκή πολλών διαφορετικών φορέων για τη συντήρηση και ανάδειξη των διατηρητέων κτιρίων, λειτουργούν ανασταλτικά στην αποκατάσταση και αξιοποίησή τους, ενώ σε πολλές περιπτώσεις υπάρχει και το ζήτημα της διαφωνίας μεταξύ των πολλών ιδιοκτητών, καθώς προέρχονται από κληρονομιές.

Σύμφωνα με το νόμο, η κατεδάφιση των ετοιμόρροπων κτισμάτων είναι υποχρέωση του ιδιοκτήτη. Αν ο ίδιος δηλώσει αδυναμία, τότε την κατεδάφιση αναλαμβάνει ο δήμος με χρέωση του ιδιοκτήτη. Αυτό ισχύει σε περίπτωση που το εν λόγω κτίσμα δεν είναι ρυμοτομούμενο (δηλαδή, αν δεν πρέπει να κατεδαφιστεί για τη διάνοιξη ενός δρόμου κ.ά.). Αν είναι ρυμοτομούμενο, τότε το κόστος της κατεδάφισης αναλαμβάνει ο δήμος.

Όταν ένα ετοιμόρροπο κτίσμα είναι διατηρητέο, τότε, πριν από την κατεδάφισή του, οι ιδιοκτήτες πρέπει να προβαίνουν στην αποτύπωσή του, έτσι ώστε, σε περίπτωση εκ νέου ανέγερσης, το νέο κτίσμα να είναι πιστή αποτύπωση του παλιού. Μάλιστα, για κατεδάφιση διατηρητέου ετοιμόρροπου, θα πρέπει να υπάρχει έγκριση της διεύθυνσης Πολεοδομίας και της Υπηρεσίας Νεοτέρων Μνημείων.

«Ό,ΤΙ ΛΑΜΠΕΙ, ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΧΡΥΣΟΣ»

Στην επιλογή της πολιτείας να χαρακτηρίζει με ευκολία κάθε παλιό κτίριο διατηρητέο, αποδίδει σε ένα βαθμό το πρόβλημα των πολλών ετοιμόρροπων κτισμάτων ο πρώην δήμαρχος Ιωαννίνων Τάσος Παπασταύρος, ο οποίος έχει ασχοληθεί με τα παλιά κτίρια των Ιωαννίνων και σε επίπεδο μελέτης.

«Ό,τι λάμπει, δεν είναι χρυσός. Ό,τι είναι παλιό, δεν είναι διατηρητέο. Δεν πρέπει να χαρακτηρίζονται όλα τα καταρρέοντα κτίρια ως διατηρητέα, όταν δεν είναι αξιόλογα. Διατηρητέα πρέπει να χαρακτηρίζονται μόνο αυτά που έχουν πραγματικό ιστορικό ή αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον», ανέφερε μιλώντας στον «Η.Α.». Όπως εξήγησε, το μόνο που επιτυγχάνεται με την τακτική του εύκολου χαρακτηρισμού, είναι να έχει γεμίσει η πόλη ερείπια, τα οποία οι ιδιοκτήτες τους αδυνατούν να τα αποκαταστήσουν ή το αποφεύγουν, βλέποντας πως η αποκατάσταση είναι ιδιαίτερα δαπανηρή και δεν θα τους αποδώσει οικονομικά.

Εφημ. ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΣ ΑΓΩΝ