ΙΩΑΝΝΙΝΑ: Προέχει η διάσωση του μνημείου

 Προέχει η διάσωση του μνημείου

Για τις ιδεολογικές συνιστώσες στην αποκατάσταση των μνημείων, με ιδιαίτερη αναφορά στον χώρο της αρχαίας Δωδώνης, μίλησε ο επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γιώργος Σμύρης σε εκδήλωση που διοργάνωσαν ο δήμος Ιωαννιτών και το Πνευματικό Κέντρο, στο πλαίσιο των «Ελευθερίων», το βράδυ της Τετάρτης, στην αίθουσα «Αρχ. Σπυρίδωνα» στη Ζωσιμαία Ακαδημία.

Ο κ. Σμύρης, ως πρόεδρος επιπλέον της επιστημονικής επιτροπής για την αποκατάσταση της αρχαίας Δωδώνης, αναφέρθηκε στο ιστορικό των ανασκαφών που ξεκίνησαν το 1875 από τον Κ. Καραπάνο αλλά και των στερεωτικών-αναστηλωτικών εργασιών. Όπως ήταν αναμενόμενο, ένας σημαντικός σταθμός στη «ζωή» των μνημείων της αρχαίας Δωδώνης ήταν στα τέλη της δεκαετίας του ’60 με τις ανασκαφικές εργασίες και την προσωρινή αναστήλωση του αρχαίου θεάτρου από τον Σωτήρη Δάκαρη, με σκοπό την επανάχρηση του θεάτρου στο πλαίσιο αναβίωσης του αρχαίου δράματος, ενέργεια η οποία σχετιζόταν εμμέσως με τις τουριστικές δραστηριότητες. Ενδιαφέρουσα ήταν η τοποθέτηση του κ. Σμύρη για το κλίμα εκείνης της εποχής. «Η σχετική αλληλογραφία αποδεικνύει τον προβληματισμό και την κριτική στις συγκεκριμένες επεμβάσεις. Φαίνεται ότι είχε αναπτυχθεί μια τάση για επίσπευση των αναστηλωτικών εργασιών προκειμένου να φιλοξενηθούν οι θεατρικές παραστάσεις. Η ίδια αυτή βούληση οδήγησε ακόμη στην έκφραση απόψεων για την κατ’ εικασία κλασική εμφάνιση του μνημείου, γεγονός που αποφεύχθηκε χάρη στην ορθή επιμονή του αναστηλωτή. Παρά την εργώδη προσπάθεια να διαφυλαχθεί κατά το δυνατόν το αρχαίο υλικό, χωρίς ωστόσο να επιτευχθεί πάντοτε το επιθυμητό αποτέλεσμα, οι ελάχιστοι μήνες που απαιτήθηκαν για την επανατοποθέτηση περίπου χιλίων αρχαίων λίθων κρίνεται εντυπωσιακή» τόνισε. Ακολούθησε μια μακρά περίοδος από το 1965 μέχρι το 2000 με τον χώρο της αρχαίας Δωδώνης να «φιλοξενεί» διάφορες επεμβάσεις αποκατάστασης. Τα τελευταία 13 χρόνια, η αρχαία Δωδώνη περνά μια σημαντική περίοδο αποκατάστασης, με τη βοήθεια των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων. Παράλληλα, με απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού, έχει σταματήσει η παραχώρηση του θεάτρου για θεατρικές και μουσικές παραστάσεις. «Η συνεχής τουριστική δραστηριότητα και η εντατική παραχώρησή του για εκδηλώσεις, είχαν φέρει την κατάσταση του αρχαίου δομικού υλικού σε οριακό σημείο» ανέφερε ο κ. Σμύρης. Σήμερα στην αρχαία Δωδώνη εκτελούνται δύο έργα: ένα στη δυτική στοά (από το 2010) και ένα στο αρχαίο θέατρο (από το 2000). Αναφερόμενος στις εργασίες στο αρχαίο θέατρο, επισήμανε ότι αυτές κυλούν κανονικά, έχοντας ξεπεράσει το πιλοτικό στάδιο. Όπως είπε, η τρίτη ανατολική κερκίδα πρόκειται να ολοκληρωθεί εντός των επόμενων ημερών.

Περί της γοητείας του παλιού
Ο κ. Σμύρης μίλησε και για το ζήτημα της κοινωνικής αποδοχής της αποκατάστασης των μνημείων του ιερού της Δωδώνης και επιχείρησε να δώσει μια εξήγηση των αντιδράσεων. «Η μορφή που παρουσίαζε το θέατρο μετά την αποκατάσταση της δεκαετίας του ’60 είχε εντυπωθεί τόσο βαθειά στις συνειδήσεις των κατοίκων, που οποιαδήποτε περαιτέρω επέμβαση στα μάτια τους έμοιαζε βανδαλισμός. Η εικόνα του ρομαντικού ερειπίου που καθώς στέκει μεγαλοπρεπές, μοναχικό και ήσυχο, επιτρέπει στη βλάστηση να αναπτύσσεται στο σώμα του και στις καιρικές συνθήκες να επιδρούν στο υλικό του, ασκεί πάντοτε τεράστια γοητεία. Αυτό που διατηρείται στη συλλογική συνείδηση δεν είναι ούτε η αρχική εικόνα ενός μνημείου, ούτε η αρχιτεκτονική του αξία, αλλά τα υπολείμματα της φθοράς και της ακρωτηριασμένης του όψης» τόνισε χαρακτηριστικά. Πρόσθεσε δε για το αρχαίο θέατρο επιλέχθηκε ο επιστημονικός τρόπος αντιμετώπισης του έργου, απαλλαγμένος από οποιαδήποτε συναισθηματική φόρτιση. Κατέληξε σημειώνοντας ότι «η πρόθεση να διατηρηθεί στο εξής η υποτιθέμενη ‘αυθεντική’ εικόνα που δημιούργησε η ιστορία του, είναι σχεδόν συνώνυμο της περαιτέρω εγκατάλειψης. Αυτό που προέχει είναι η διάσωση του μνημείου τόσο ως έργου τέχνης όσο και ως ιστορικής μαρτυρίας».

πηγη.Ηπειρώτικος Αγών