Banner Πανω
 
 
 

 


Η Ιστορία της Δρυοπίδας - Αμβρακίας - Άρτα

Η Ιστορία της Δρυοπίδας - Αμβρακίας - Άρτα

 

Η Αμβρακία πήρε το όνομά της από τον Άμβρακα, γιο του Θεσπρωτού, ενώ μια άλλη εκδοχή τη συνδέει με την Αμβρακία, κόρη του Μελανέα.

620 π.Χ. Η Αμβρακία ιδρύθηκε από το Γόργο, νόθο γιο του Κύψελου, τυράννου της Κορίνθου σε περιοχή που ανήκε στους Δρύοπες. (Αμβρακία=Αμπρακία, αμπί =αμφί και ρακία=ραχία=βραχώδη ακτή, πετρώδης γιαλός, το χτύπημα που προκαλεί το νερό στα βράχια. Από το ρήμα ράττω ή αράττω=χτυπώ με δύναμη, συντρίβω και τη ρίζα ρακ προήλθε το τοπωνύμιο Αμπ-ρακ-ία και το υδρωνύμιο Ά-ραχ-θος δηλ. η πετρώδης ακτή που χτυπιέται αμπί =από εδώ κι από εκεί). Η Αμβρακία έλαβε μέρος στους Περσικούς Πολέμους και διέθεσε επτά πλοία στην ναυμαχία της Σαλαμίνας και πεντακόσιους οπλίτες στην μάχη των Πλαταιών. Αυτή την εποχή κατασκευάστηκε το δημόσιο Πολυάνδριο κενοτάφιο, για να τιμήσει η πόλη τους νεκρούς που χάθηκαν σε ναυμαχία. Σημαντικότερο ήταν το δυτικό νεκροταφείο ιδρυμένο κατά μήκος της αρχαίας λεωφόρου που ξεκινούσε από την νότια κύρια πύλη και οδηγούσε στον Άμβρακο, επίνειο της πόλεως στον Αμβρακικό. Η λεωφόρος-Ιερά οδός, πλάτους δώδεκα μέτρων, ήταν πλακόστρωτη ή σκυρόστρωτη (έχει αποκαλυφθεί μέχρις στιγμής μήκος περίπου 300μ., κοντά στο Εθνικό Στάδιο ) και πλαισιωνόταν από μνημειακούς ταφικούς περίβολους. Σε επίγραμμα του Πολυανδρίου υπάρχει η παλαιότερη μαρτυρία του ονόματος της πόλεως Αμβρακία.

Το 582 π.Χ. η Αμβρακία είχε δημοκρατικό πολίτευμα, μετά την τυραννία του Περίανδρου (74 χρόνια προγενέστερη από την Δημοκρατία του Κλεισθένη). Διάσημοι Αμβρακιώτες ήταν ο γλύπτης Πολύστρατος που έζησε τον 6ο αι. π.Χ., ο μουσικός Επίγονος και ο ποιητής της Μέσης Κωμωδίας Επικράτης. Ο Παυσανίας αναφέρει τον Αμβρακιώτη Ολυμπιονίκη Λέοντα που νίκησε στην 96η Ολυμπιάδα.

500 π.Χ. Kτίστηκε ο ναός του Απόλλωνος Σωτήρος (κοντά στην πλατεία Κιλκίς) που λατρεύτηκε ως Πύθιος και ως Αγυιεύς. Στο ναό του Απόλλωνος ανέθεταν οι Αμβρακιώτες τα δημόσια κείμενα και έγγραφά τους ενώ το σύμβολο του, ο βαίτυλος, χαρακτηρίζει τα νομίσματα και τις δημόσιες σφραγίδες της Αμβρακίας.

379-316 π.Χ. Έζησε η Ολυμπιάδα, κόρη του βασιλέως των Μολοσσών Νεοπτόλεμου, σύζυγος του Φιλίππου Β΄ της Μακεδονίας και μητέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου (η κεφαλή της Ολυμπιάδος είναι το έμβλημα του Τ.Ε.Ι. Ηπείρου).

Β.Πύρρος    [φωτο: Β. Γκανιάτσας]

320-272 π.Χ. Ο βασιλιάς Πύρρος (μονάρχης και μεγάλος στρατηλάτης) δημιούργησε την « Μεγάλη Ήπειρο » με πρωτεύουσα την Αμβρακία το 295 π.Χ.. Ενίσχυσε και επεξέτεινε το βασίλειο του στην Ήπειρο, οραματίστηκε την δημιουργία μιας μεγάλης ελληνικής αυτοκρατορίας στην Δύση και την ένωση της Ελλάδος με τις « δύο Σικελίες». Διακόσμησε την Αμβρακία με ναούς, δημόσια και ιδιωτικά οικοδομήματα και πολλά έργα τέχνης. Στην ίδια εποχή πιθανώς πρωτοκτίστηκε το Γεφύρι, το πιο γνωστό και χιλιοτραγουδισμένο πολύτοξο γεφύρι στην Ελλάδα. Τότε κτίστηκε το Μικρό Θέατρο, στο κέντρο της αρχαίας πόλεως (κοντά στον Άγιο Κωνσταντίνο), το Μεγάλο Θέατρο, κοντά στο ναό του Απόλλωνος και το Πρυτανείο της Αμβρακίας που αποκαλύφθηκε δίπλα στο ναό του Απόλλωνος.

189 π.Χ. Τα δημόσια και ιδιωτικά κτίρια της Αμβρακίας ήσαν διακοσμημένα με καλλιτεχνικούς θησαυρούς. Το σύνολο σχεδόν της μεγάλης πλαστικής αφαιρέθηκε από την Αμβρακία και μεταφέρθηκε στην Ρώμη, με διαταγή του υπάτου Μάρκου Φούλβιου Νοβιλίορος, μετά την πολιορκία της Αμβρακίας.

167 π.Χ. Ρωμαική επικράτηση.

31 π.Χ. Mε την ίδρυση της Νικόπολης από τον Οκταβιανό Αύγουστο, πολλοί κάτοικοι της Αμβρακίας υποχρεώθηκαν να εγκατασταθούν στη νέα πόλη.

1000 μ.Χ. εμφανίστηκε για πρώτη φορά το όνομα Άρτα. Άρτα = στενά, στενή, ισχυρή, δύσκολη ( από το Λατινικό artus, arta, artum=στενός,η, ό ). O xρονογράφος της Ηπείρου Σεραφείμ Ξενόπουλος αναφέρει ότι η Άρτα έλαβε το όνομα αυτό: « δια την αφθονία των σιτηρών και λοιπών αυτής προιόντων δι ων προεμηθεύοντο ή ηρτίζοντο και διάφοροι πόλεις και κώμαις της Ακαρνανίας και Ηπείρου, ως άχρι του νυν αρτίζονται » καθώς επίσης το λίαν χαρακτηριστικόν « Άρτα αρτυμή του κόσμου».

1204 μ.Χ. Έγινε η Τετάρτη Σταυροφορία, στην Άρτα ήρθε ο Μιχαήλ Άγγελος Δούκας Κομνηνός.

1231-1271 μ.Χ. Μιχαήλ Β΄ Δούκας Κομνηνός, σύζυγος της Αγίας Θεοδώρας, ιδρυτής του Δεσποτάτου της Ηπείρου, με πρωτεύουσα την Άρτα. Την περίοδο αυτή κτίστηκε το Κάστρο της πόλης. Ο οχυρός του περίβολος ενισχύεται από 18 πύργους,κάποιοι από τους οποίους δεν είναι βυζαντινής εποχής,αλλά μεταγενέστεροι. Περίπου στο κέντρο της οχύρωσης σώζονται τα ερείπια ενός κτιρίου μεγάλων διαστάσεων με βυζαντινή τοιχοδομία. Το κτίριο πιστεύεται ότι ήταν το Ανάκτορο των δεσποτών και συγχρόνως κέντρο διοίκησης του κράτους τους,στον ίδιο χώρο πρέπει να βρισκόταν και το νομισματοκοπείο,που είναι γνωστό ότι λειτούργησε στην Άρτα από τις αρχές του 13 ου αι.

1265-1289 μ.X. Νικηφόρος Α΄ Κομνηνός Δούκας σύζυγος της Άννας Παλαιολογίνας (κόρη του Ιωάννη Καντακουζηνού και της Ειρήνης, αδελφής του Αυτοκράτορα Μιχαήλ Η΄ της Κωνσταντινούπολης ). Μετά το θάνατο του συζύγου της, η Άννα η Παλαιολογίνα, έπαιξε κυρίαρχο ρόλο στις υποθέσεις του Δεσποτάτου μέχρι το 1318. Την περίοδο αυτή,μεταξύ των ετών 1285 έως 1289 κτίστηκε η Παναγία η Παρηγορήτισσα,η σημαντικότερη εκκλησία του Δεσποτάτου της Ηπείρου, το αριστούργημα της βυζαντινής αρχιτεκτονικής, ένας οκταγωνικός σταυροειδής ναός..Ένα ακόμη σημαντικό μνημείο της ίδιας περιόδου είναι η εκκλησία της Αγίας Θεοδώρας, η οποία είναι κτισμένη στον τύπο της τρίκλιτης ξυλόστεγης βασιλικής.

1318-1337 μ.Χ. Η Ιταλική οικογένεια Ορσίνι (Νικόλαος και Ιωάννης) εγκαταστάθηκε στην Άρτα. Το 1326 μ.Χ. λόγω των πολλών βροχοπτώσεων, η κοίτη του Αράχθου άλλαξε, πνιγήκανε περίπου 2500 κάτοικοι της πόλεως.

1349 μ.Χ. Σερβική κατοχή της Άρτας από τον Στέφανο Δουσάν.

1358-1416 μ.Χ. Αλβανική κατοχή από τους Λιόσα και Σπάτα.

1416 μ.Χ. Ο Ιταλός Δούκας Τόκκος Κάρολος ήρθε στην Άρτα.

1449 μ.Χ. 24 Μαρτίου, η Άρτα πέφτει στα χέρια των Τούρκων.

1470 μ.Χ. Γεννήθηκε στην Άρτα ο Μάξιμος Γραικός (κατά κόσμον Μιχαήλ Τριβώλης). Έγραψε 365 έργα και τον αποκάλεσαν ο "Λούθηρος της Ανατολής". Ήταν μεγάλη η προσφορά του στο Ρωσικό πολιτισμό και αναμόρφωσε εκκλησιαστικά τη Ρωσία. Πέθανε το 1555.

1479 μ.Χ. Η Βόνιτσα πέφτει στα χέρια των Τούρκων. Τέλος του Δεσποτάτου της Ηπείρου.

(1881)  Ν.Ι. Παντζόπουλος. Εθνικό Ιστορικό Μουσείο

1612 μ.Χ. Επιδιορθώθηκε η μεγάλη καμάρα του γεφυριού της Άρτας (Το μήκος του γεφυριού είναι 142 μ., το πλάτος 3,75 μ. και αποτελείται από τέσσερις μεγάλες καμάρες και πολλές μικρές).Είναι το γεφύρι που η δυσκολία κατασκευής του έδωσε τροφή στην παράδοση, το μύθο, την ποίηση, τη ζωγραφική, τη μουσική και το θέατρο. Το γνωστό δημοτικό τραγούδι, που εξυμνεί τη θυσία της γυναίκας του πρωτομάστορα για να στεριώσει το γεφύρι, υπήρξε πρότυπο για παραλλαγές τραγουδιών σε όλη τη Βαλκανική.

1650 μ.Χ. Κατασκευάστηκε το ρολόι της πόλης (Ένας τετράγωνος πύργος ύψους 11 μέτρων). Το ρολόι είχε αρχικά αραβικούς αριθμούς και ήταν διακοσμημένο με σμάλτο.

1779 μ.Χ. Γεννήθηκε στο Κομπότι της Άρτας, ο πρωτεργάτης της Φιλικής Εταιρείας, Νικόλαος Σκουφάς. Στην Άρτα,στο σπίτι του άρχοντα Αθ.Λιδωρίκη, έζησε αρκετά χρόνια, ο Μακρυγιάννης ο στρατηγός της Επανάστασης του 1821.

1780 μ.Χ. Γεννήθηκε στην Σκουληκαριά της Άρτας ο Γεώργιος Καραισκάκης, που έπεσε ηρωικώς μαχόμενος στην μάχη των Αθηνών το 1827.

1822 μ.Χ. Η μάχη του Πέτα και η θυσία των φιλελλήνων.

1881 μ.Χ. 24 Ιουνίου, απελευθέρωση της Άρτας. Έγινε η τελευταία επιδιόρθωση του γεφυριού της Άρτας.

1882 μ.Χ. Οι αγρότες της Άρτας πρόδρομοι του Αγροτικού Κινήματος στην Ελλάδα. Πρώτη σοβαρή σύγκρουση τσιφλικάδων και κολλήγων, χωρίς νεκρούς (30 χρόνια πριν τα αιματηρά γεγονότα του Θεσσαλικού Κιλελέρ).

1943 μ.Χ. Στις 16 Αυγούστου στο Κομμένο της Άρτας, οι Γερμανοί σκότωσαν 317 αμάχους και κάψανε το χωριό.

Κώστας Τραχανάς

Πηγές: Σ. Ξενόπουλος, I. Τσούτσινος, Δ. Καρατζένης, Κ. Στρατής, Ε. Γαρουφαλιάς, Η. Μπάκος, Κ. Τσιλιγιάννης, Ι. Παπακώστας, Γ. Νάκος, Κ. Γιαννέλος, Σ. Παππάς, Α. Ορλάνδος. Ν.Μ. Νίκολ, Ν. Χάμοντ, Φ. Πούκεβιλ, Χ.Φ. Μάγερ, Μ. Περάνθης, X. Tζουβάρα, Γ. Παχύ, N. Nτασκαγιάννης.


  • Ιερά Μονή Παναγίας Ραϊδιώτισσας Βροσίνα Ζίτσας.Βίντεο αφιέρωμα.Δείτε το...

    Ιερά Μονή Παναγίας Ραϊδιώτισσας Βροσίνα Ζίτσας.Βίντεο αφιέρωμα.Δείτε το...

  • Βίντεο αφιέρωμα:Μουσείο Φυσικής Ιστορίας-Πολεμικού Υλικού-Λαογραφικό.Καστάνιανη Πωγωνίου

    Βίντεο αφιέρωμα:Μουσείο Φυσικής Ιστορίας-Πολεμικού Υλικού-Λαογραφικό.Καστάνιανη Πωγωνίου

  • Δημοτική Πινακοθήκη Χαρακτικής Δήμου Ζίτσας

    Δημοτική Πινακοθήκη Χαρακτικής Δήμου Ζίτσας

  • Ιερά Μονή Πατέρων.Λίθινο Ζίτσας Ιωαννίνων.Βίντεο Αφιέρωμα.Δείτε το...

    Ιερά Μονή Πατέρων.Λίθινο Ζίτσας Ιωαννίνων.Βίντεο Αφιέρωμα.Δείτε το...

  • Δείτε το βίντεο αφιέρωμα του Λαογραφικού Μουσείου Κεφαλόβρυσου

    Δείτε το βίντεο αφιέρωμα του Λαογραφικού Μουσείου Κεφαλόβρυσου

  • Βίντεο αφιέρωμα: Ταχυδρομικό--Τηλεπικοινωνιακό Μουσείο Πωγωνιανής Πωγωνίου

    Βίντεο αφιέρωμα: Ταχυδρομικό--Τηλεπικοινωνιακό Μουσείο Πωγωνιανής Πωγωνίου

  • Δείτε το βίντεο αφιέρωμα του Λαογραφικού Μουσείου Πωγωνιανής

    Δείτε το βίντεο αφιέρωμα του Λαογραφικού Μουσείου Πωγωνιανής

  • βίντεο αφιέρωμα του Εκκλησιαστικού Μουσείου Χρυσόρραχης

    Εκκλησιαστικό Μουσείο Χρυσόρραχης.Βίντεο αφιέρωμα!!!

  • Βίντεο αφιέρωμα: Μουσείο Ιερομάρτυς Πατροκοσμάς στο Βασιλικό Πωγωνίου

    Βίντεο αφιέρωμα: Μουσείο Ιερομάρτυς Πατροκοσμάς στο Βασιλικό Πωγωνίου

 

 

 

Το κανάλι μας στο YouTube.!!!

Πατήστε επάνω για να μεταφερθείτε στο κανάλι μας στο YouTube

Εάν είναι τής αρεσκείας σας κάντε εγγραφή και γίνεται μέλος του.

 

Το BLOGSPOT τής Ιστοσελίδας μας

 

Διαχειριστής Ιστοσελίδας


Καψάλης Χάρης

Facebook

Τηλ.Καταγγελιών:
Κιν.6973034101
email: tzourlakos@yahoo.gr

Συνταγή γνήσιας Πωγωνίσιας κουρκουτόπιτας

Αφιερωμένο στη ''ΜΑΝΑ ΜΟΥ''

Κύρκου Καψάλη Αγαθή

πού έφυγε από την ζωή 17-8-2020 από ανακοπή καρδιάς...