Το φυτοπλαγκτόν και η δυσοσμία στη

λίμνη κρούουν τον… κώδωνα του κινδύνου

ΕΤΣΙ ΘΑ «ΑΝΑΠΝΕΥΣΕΙ» ΞΑΝΑ

Η ΠΑΜΒΩΤΙΔΑ!

Να φύγει το ανάχωμα Ανατολής - Κατσικά (ξανά)ζητά

ο  Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος, ενώ προτείνει

την κατασκευή δεξαμενών καθίζησης βαρέων μετάλλων…

• H Παμβώτιδα πληρώνει ακριβά σήμερα, την αλόγιστη ανθρώπινη παρέμβαση πάνω της τις τελευταίες δεκαετίες και αυτό είναι ένα γεγονός αναμφισβήτητο.
Βασικό «σημάδι» της υποβαθμισμένης ποιότητας των νερών της το πλούσιο φυτοπλαγκτόν που και φέτος το καλοκαίρι έκανε την εμφάνισή του στη λίμνη και το οποίο διατηρήθηκε σχεδόν ακέραιο μέχρι την «καρδιά» του φθινοπώρου.
Αυτή την περίοδο το πλαγκτόν αποσυντίθεται και προκαλεί την έντονη αυτή δυσοσμία, η οποία έχει γίνει με τη σειρά της αιτία να φουντώσουν ξανά τελευταία οι συζητήσεις για την κατάσταση της Παμβώτιδας. Κανείς φυσικά δεν υποστηρίζει ότι τα πράγματα είναι… ιδανικά, αν και κατά γενική εκτίμηση τα τελευταία χρόνια υπήρξε μία βελτίωση στην εικόνα, χάρη στην διοχέτευση προς τη λίμνη νερών από τις πηγές του Μιτσικελίου.
Το ζητούμενο λοιπόν που παραμένει διαχρονικό είναι τι μπορεί ακόμη να γίνει για να «αναπνεύσει» οριστικά η Παμβώτιδα. Μία λύση έδωσε πριν λίγους μήνες ο Πρόεδρος του Φορέα Διαχείρισης Πέτρος Τσουμάνης, μιλώντας σχετικά στον «Π.Λ.». Να σταματήσουμε, είπε, να ρίχνουμε απόβλητα, λιπάσματα, φυτοφάρμακα μέσα στη λίμνη!

Ο Σύλλογος Περιβάλλοντος
Χθες ήταν η σειρά του Συλλόγου Προστασίας Περιβάλλοντος Ιωαννίνων να (ξανα)πάρει θέση για το θέμα, συμπληρώνοντας τα όσα ανέφερε ο κ. Τσουμάνης με την πρόταση για κατασκευή δεξαμενών κοντά στη λίμνη, που θα συγκρατούν βαρέα μέταλλα και άλλες τοξικές ουσίες. Παράλληλα, επικεντρώνεται και σε ένα άλλο μεγάλο «αγκάθι» για τη λίμνη, το ανάχωμα Ανατολής – Κατσικά, επαναλαμβάνοντας ότι πρέπει να απομακρυνθεί για πολλούς λόγους.

Οι αιτίες του ευτροφισμού
Τα πάσης φύσεως αστικά λύματα και η ρύπανση από τις γεωργικές καλλιέργειες, που δέχεται η Παμβώτιδα όλα αυτά τα χρόνια, είναι οι βασικές αιτίες για την δημιουργία του ευτροφικού στρώματος, που κάθε χρόνο τα καλοκαίρια κάνει την εμφάνισή του στα νερά της, όπως αναφέρει σε ανακοίνωση που εξέδωσε χθες ο Σύλλογος Περιβάλλοντος.
Ταυτόχρονα, σημειώνει πως έπαυσε να λειτουργεί και η φυσική διαδικασία αυτοκαθαρισμού της λίμνης που λάμβανε χώρα στα υγρολίβαδα και τις ρηχές εκτάσεις, αφού με την δημιουργία το 1970 του μήκους 5 χιλιομέτρων αρδευτικού αναχώματος Ανατολής – Κατσικά αποκόπηκε η επικοινωνία της με τα εδάφη αυτά, αλλά και με τις πηγές του Μιτσικελίου που την τροφοδοτούσαν με εκατομμύρια κυβικά νερού κάθε χρόνο.

«Να φύγει το ανάχωμα…»!
Η λύση  του προβλήματος είναι γνωστή και μοναδική, τονίζει ο Σύλλογος Προστασίας Περιβάλλοντος, αφού την έχουν ζητήσει οι επιστημονικοί φορείς (Διαχειριστικό Σχέδιο Λίμνης, Φορέα Διαχείρισης κ.λ.π.). Πρέπει να απομακρυνθούν τα αναχώματα ώστε η Παμβώτιδα να λειτουργήσει ως Λίμνη  - Οικοσύστημα. Στην περίπτωση  αυτή, υποστηρίζει ο Σύλλογος, «ο ευτροφισμός  θα μειωθεί  σταδιακά, αφ’ ενός από την ανεμπόδιστη λειτουργία των αμφίδρομων πηγών του Μιτσικελίου  και την τροφοδοσία της Λίμνης με άφθονα και καθαρά νερά  και αφ΄ ετέρου από την λειτουργία του φυσικού αυτοκαθαρισμού της στα υγρολίβαδα κα τις ρηχές εκτάσεις».

Δεξαμενές για λύματα...
Λύση προτείνει ο Σύλλογος και για την άλλη μεγάλη «πληγή» της Παμβώτιδας, τα γεωργικά λιπάσματα και φυτοφάρμακα, τα οποία σήμερα ανεπεξέργαστα εισέρχονται στη λίμνη μέσω των τάφρων εισροής και προκαλούν ρύπανση των νερών της.
Πρέπει, όπως τονίζει, να κατασκευαστούν δεξαμενές καθίζησης βαρέων μετάλλων, από τις οποίες θα διέρχονται πρώτα τα λύματα και στη συνέχεια θα διαχέονται σε ολόκληρη την έκταση του υγροβιότοπου. Εκεί θα αναλάβουν... δράση τα υγρολίβαδα με τα ψηλά χόρτα, που αποτελούν παραδοσιακά χώρους στους οποίους αποτίθεται το οργανικό φορτίου της λίμνης και όπου αναπτύσσεται πρωτογενής βιομάζα, η οποία με την βόσκηση απομακρύνεται από το λιμναίο οικοσύστημα!

Να βρεθεί μια λύση...
Είναι άραγε δυνατή σήμερα η πλήρης απομάκρυνση των αναχωμάτων που αποκόπτουν τη λίμνη από τα υγρολίβαδά της στη ζώνη Ανατολής – Κατσικά; Πάνω σ’ αυτά κατασκευάστηκε από την πρώην Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση ο παραλίμνιος πεζόδρομος – ποδηλατόδρομος, οπότε κάτι τέτοιο δεν είναι εύκολη υπόθεση, ειδικά από τη στιγμή που τον χρησιμοποιούν καθημερινά εκατοντάδες Γιαννιώτες. Υπάρχουν βέβαια γέφυρες, όμως αυτές είναι προφανές ότι δεν επαρκούν για την αποκατάσταση της επικοινωνίας της λίμνης με τα υγρολίβαδα.
Πάντως, είναι σαφές ότι κάτι πρέπει να γίνει. Να αναζητηθούν τρόποι για να περιοριστούν οι επιπτώσεις του συγκεκριμένου αναχώματος στο λιμναίο οικοσύστημα, πιθανώς με «σπασίματά» του και σε άλλα σημεία. Πρωτίστως όμως απαιτείται συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων για να βρεθεί μια λύση.

Πρωϊνός Λόγος