ΠΡΕΒΕΖΑ: Η Ημέρα Μνήμης των Ευεργετών
Η Ημέρα Μνήμης των Ευεργετών
Η ημέρα μνήμης των Εθνικών μας Ευεργετών εορτάστηκε χθες το πρωί με εκδηλώσεις που διοργάνωσε η Περιφερειακή Ενότητα Πρέβεζας.
Στις 11 το πρωί τελέστηκε Δοξολογία στον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Χαραλάμπους παρουσία εκπροσώπου του Δήμου, των Αστυνομικών και Στρατιωτικών Αρχών της πόλης.
Ακολούθησε ομιλία για την σημασία της ημέρας από τον φιλόλογο Κοσμά Κοψάρη.
Μεταξύ άλλων ο κ. Κοψάρης ανέφερε «Ο λόγος της σημερινής επετειακής συγκυρίας σχετίζεται με μια απόπειρα μνημειακής εννοιολογικής ανίχνευσης της έννοιας του εθνικού ευεργέτη. Δεν πρόκειται ως ομιλητής να αναλώσω τα λίγα λεπτά που μου δίνονται για να προβώ σε μια λεπτομερή και εξαντλητική απαρίθμηση των ονομάτων εκείνων που έχουν καταξιωθεί ως εθνικοί ευεργέτες στο διάβα της διαμόρφωσης και εξέλιξης του συλλογικού επιτελεστικού οργάνου της νεότερης ελληνικής συνείδησης.
Οι ευεργέτες κατά καιρούς που στόχευαν στην περιχάραξη της εννοιολογικής υπόστασης του έθνους υπήρξαν άνθρωποι με πεπλατυσμένη και ευρυγώνια γνώση και πνευματική μόρφωση, που είχαν διευρύνει κατά πολύ το φάσμα των εμπειριών τους και στόχευαν να εμφυσήσουν στον ελληνισμό την ιδέα του κοσμοπολιτισμού. Η έννοια της χορηγίας ως μια ευρύτερη έκφανση ερμηνευτικής προσέγγισης της αντίστοιχης του ευεργέτη αποτελεί απόρροια του κλασικού πολιτισμού και της συνένωσης όλων στο άρτιο και υγιές εποικοδόμημα της πόλης ως ανακλαστικό φορέα μιας κοινωνίας που καλώς ζει ορίζοντας τη φράση με κριτήρια ηθικά. Η ευεργεσία ενέχει στον πυρήνα της τον πολιτισμό της ενοχής που συνεπάγεται την υπαρξιακή αγωνία του ατόμου να εκπληρώσει την αποστολή του στον κόσμο στοιχειοθετώντας ηγετικό κομμάτι εκείνου. Από τη μεταβυζαντινή περίοδο ο ελληνισμός αναζητούσε ένα τρόπο να ανασυστήσει τα θεμελιώδη στοιχεία της συλλογικής του οντότητας ώστε να προχωρήσει στην πραγμάτωση της ιδέας ενός έθνους με την ίδια πολιτισμική πορεία και τις ίδιες βασικές νόρμες αντιλήψεων και ιδεών. Σε αυτή την προοπτική και πρόσληψη η έννοια του ευεργέτη αποτέλεσε μια ουσιαστική ιδεολογική και πολιτική λειτουργία που θα ενεργοποιηθεί μονάχα μέσα από τη μορφή της έμπρακτης απόδειξης της προσφοράς με σκοπό την εκκόλαψη και αρτίωση ενός συλλογικού φορέα που ακόμη τότε δεν είχε εμπεδώσει στον συνολικό παλμό του την ανάγκη για πνευματική ανόρθωση και ωρίμανση εις το διηνεκές της ανθρωπότητας» ανέφερε ο κ. Κοψάρης επισημαίνοντας ότι «Στα χρόνια της εθνεγερσίας πλούσιοι ομογενείς συμπαρίστανται στον μαχόμενο ελληνισμό και καθίστανται αρωγοί του αγώνα της ελευθερίας. Η φιλική εταιρεία ενδυναμώνεται σε μεγάλη έκταση και ένταση από την ουσιαστική συμβολή και επιχορήγηση αγωνιστών και εθνικών ευεργετών. Στα χρόνια που ακολούθησαν την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους η προσφορά των ευεργετών του έθνους αποτυπώνεται σε δραστικές και απαράμιλλα σημαντικές πρωτοβουλίες τους όπως η καθιέρωση υποδομών υγείας, παιδείας και πολιτισμού. Επιπλέον, Ιδρύονται γηροκομεία, ορφανοτροφεία, νοσοκομεία. Στην Αθήνα του 19°” αιώνα, στα χρόνια δηλαδή που αναγεννιέται το ενδιαφέρον για την κλασική αρχαιότητα, η ανέγερση λαμπρών δημοσίων κτηρίων οφείλεται στη συνδρομή ευεργετών. Η Εθνική Βιβλιοθήκη, το πανεπιστήμιο, η Ακαδημία, το Μετσόβειο Πολυτεχνείο, το Αρχαιολογικό Μουσείο, το μουσείο Μπενάκη, το Αστεροσκοπείο, το Παναθηναϊκό στάδιο, η Εθνική Πινακοθήκη, το Αρσάκειο, το Βαρβάκειο, το Μαράσλειο, η Ριζάριος σχολή, η-Σιβατανείδος, η Σχολή Ναυτικών Δοκίμων, τα Εθνικό Ωδείο, συνηχούν τη συλλογική μνήμη εκάστου ευεργέτη στην περιοχής της προσωπικής του συμβολής.
Στοχεύοντας λοιπόν σε αυτή την πρόσληψη και έκφανση του τοπικού αναφέρω χαρακτηριστικά τον Συρρακιώτη Χριστόφορο Ρίζο ο οποίος διέθεσε ένα ελαιοστάσιο πολλών στρεμμάτων προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως νεκροταφείο. Ένα μεγάλο οικόπεδο στο οποίο χτίστηκε ο ναός της Αγίας Ειρήνης στον Ελαιώνα Προέρχεται από το κληροδότημά του. Ο Σπυρίδων Μπαλτατζής που πλούτισε στην Οδησσό της Ρωσίας κληροδότησε στη γενέτειρα του το Συρράκο Ιωαννίνων το αρχοντικό του σπίτι στην παραλία της Πρέβεζας γνωστό στους μεγαλύτερους ως το καφενείο ολύμπια. Κληρονόμο της τεράστιας περιουσίας του όρισε το ελληνικό εθνικό πανεπιστήμιο. Αρκετοί μαθητές της Πρέβεζας με καταγωγή από το Συρράκο έχουν πάρει υποτροφία από το κληροδότημά του.
Πολλά επίσης κορίτσια έχουν προικοδοτηθεί. Επίσης, ο Αναστάσιος Θεοφάνης υπήρξε ο κατεξοχήν ευεργέτης της πόλης μας. Με τα χρήματα του κληροδοτήματος του αγοράστηκε οικόπεδο όπου κτίστηκε η Θεοφάνειος σχολή και καλύφθηκαν τα έξοδα λειτουργίας της για εκατό χρόνια από το 1814 έως το 1917 όταν ξέσπασε η Ρωσική Επανάσταση. Ακόμη ο Κολοβός άφησε κληροδότημα το διώροφο σπίτι στη Θεοφάνειο σχολή. Ο Βαρζέλης πρόσφερε σημαντικά χρηματικά ποσά στις εκκλησίες της Πρέβεζας καθώς επίσης και διέθεσε χρήματα για την προικοδότηση απόρων κοριτσιών. Ευεργέτες της πόλης μας υπήρξαν επίσης οι: Καλός, Αθανασιάδης, Κονεμένος. Ο Απόστολος Ρίζος, ο Καστάνης, ο Καραμάνης, η Ποταμιάνου, ο Χρήστος Μακρυγιάννης οι οποίοι υπηρέτησαν και εκείνοι από τη δική του πλευρά ο καθένας και συντέλεσαν στη διαμόρφωση και επαναπροσδιορισμό της έννοιας του ευεργέτη».
Στη συνέχεια τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση στο Ηρώο πεσόντων της πόλης και κατάθεση στεφάνων από τις Αρχές, τους εκπροσώπους των πολιτικών κομμάτων, τους εκπροσώπους των Συλλόγων, των Ν.Π.Δ.Δ. και Ν.Π.Ι.Δ.
Άρης Τσελίκος
Τοπική Φωνή
