Τηλεμετρικοί Σταθμοί για έλεγχο του Αμβρακικού
Τηλεμετρικοί Σταθμοί για έλεγχο του Αμβρακικού
Κόστισαν ένα σωρό λεφτά – άγνωστο αν και πότε θα λειτουργήσουν
Πολύς λόγος γίνεται κατά καιρούς και με αφορμή την έναρξη του ΕΣΠΑ για την αποτελεσματικότητα, την σύνδεση και την προστιθέμενη αξία των έργων ή των διαφόρων προγραμμάτων που υλοποιούνται.
Όχι άδικα αν αναλογιστεί κανείς ότι κατά καιρούς -και αυτό αποτελεί κοινή παραδοχή- υπήρξε αγωνιώδης προσπάθεια στην απορρόφηση κονδυλίων, με έργα που σχεδιάζονταν χωρίς ωστόσο κάποια συνέχεια ώστε να προσδώσουν τα απαιτούμενα αποτελέσματα. Πόσα προγράμματα δεν έχουν υλοποιηθεί κατά καιρούς αναπτύσσοντας και διάφορες υποδομές που στη συνέχεια είτε δεν αξιοποιήθηκαν καθόλου, είτε λειτούργησαν για λίγο χρόνο μετά την παράδοσή τους και τελικά απόμειναν ανενεργά;
Χαρακτηριστικό παράδειγμα πάντως αποτελεί η προμήθεια και τοποθέτηση τηλεμετρικών σταθμών στον Αμβρακικό κόλπο με προϋπολογισμό 1.509.000 ευρώ περίπου με ΦΠΑ, που κατ’ άλλους δεν λειτούργησαν ποτέ παρά μόνο στην δοκιμαστική και μετέπειτα διαδικασία ελέγχου παράδοσης του έργου και έκτοτε «γιοκ», ενώ σύμφωνα με άλλους λειτούργησαν για ένα χρόνο και έκτοτε σιώπησαν.
Αναλυτικότερα η πρόταση ένταξης έγινε στο πρόγραμμα ΕΖΕΣ, το οποίο λίγο αργότερα μετονομάστηκε σε Πρόγραμμα Ενιαίου Οικονομικού Χώρου, ήτοι με χρηματοδότηση από χώρες που βρίσκονται στην Ευρώπη αλλά όχι στην Ένωση. Το συγκεκριμένο πρόγραμμα ακούσαμε στην τέως νομαρχία Άρτας πρώτη φορά όταν και περιήλθε στο τότε συμβούλιο προκειμένου να ψηφιστεί η συμμετοχή, επί νομαρχίας Λάμπρου Ρίζου, σε συνεργασία με την αντίστοιχη της Πρέβεζας. Ακόμη ονομάζονταν ΕΖΕΣ. Αργότερα υπήρξε η ένταξη και προβλέπονταν μια σειρά παρεμβάσεων για τον έλεγχο και την προστασία του Υγροβιότοπου με συνολικό προϋπολογισμό περίπου 3,5 εκατ. ευρώ. Βασική χώρα χρηματοδότησης του προγράμματος ήταν η Νορβηγία. Επί νομαρχίας Γ. Παπαβασιλείου το πρόγραμμα υλοποιήθηκε και ένα μεγάλο μέρος της πίστωσης αφορούσε στην προμήθεια και τοποθέτηση 8 τηλεμετρικών σταθμών στον Αμβρακικό Κόλπο και ενός ακόμη φορητού, που μπορούσε ανά πάσα στιγμή να μεταφέρεται όπου οι τοπικές αρχές ελέγχου της προστασίας εκτιμούσαν κάθε φορά ότι χρειάζεται άμεσα να εξετάσουν την σύσταση των υδάτων.
Το πρόγραμμα είχε ανακοινωθεί ως ένα πολλά υποσχόμενο εργαλείο για την προστασία του υγροβιότοπου, καθόσον όλοι οι σταθμοί θα κατέγραφαν ανά πάσα στιγμή και θα μετέδιδαν σε κεντρικό σέρβερ (κι αυτός υπήρξε) όλα τα δεδομένα απ’ όλα τα σημεία αναφορικά με τη σύσταση των νερών ή την μεταβολή αυτών. Χημικοί δεν είμαστε αλλά όπως είχε ανακοινωθεί θα έδιναν On line, πυκνότητα οξυγόνου, τυχόν ρυπογόνες ουσίες ή άλλες μεταβολές. Σε οποιαδήποτε αλλαγή πέραν του φυσιολογικού οι αρχές θα μπορούσαν να έχουν άμεση εικόνα και ασφαλώς αντίστοιχη παρέμβαση (όλα αυτά αναφέρονταν και έχουν καταγραφεί σε παλαιότερα ρεπορτάζ)
Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε. Οι τηλεμετρικοί σταθμοί αγοράστηκαν και τοποθετήθηκαν στις 31 Δεκεμβρίου του 2009. Συγκεκριμένα εκτός από τον σέρβερ και τον ένα φορητό, οι άλλοι οχτώ αφορούσαν σε τέσσερις πλωτούς οι οποίοι τοποθετήθηκαν ένας κοντά στην Βόνιτσα, ένας στο βαθύτερο σημείο του Υγροβιότοπου κοντά στον ύφαλο του Μεγάλου Αλεξάνδρου και δυο κοντά στην Μπούκα ήτοι στην είσοδο του κόλπου προς Άκτιο. Επίσης οι λεγόμενοι σταθεροί τοποθετήθηκαν σε εκβολές ποταμών και τάφρους, ήτοι: ένας στον Λούρο στο ύψος του Αγίου Σπυρίδωνα, κι ένας ακόμη στις εκβολές του Λούρου. Επίσης ένας βρίσκεται στον Άραχθο ποταμό στο ύψος του Νεοχωρίου κι ο άλλος στην Τάφρο Σαλαώρας.
Από πλευράς των Αλιέων κατά καιρούς έχει τονιστεί ότι δεν λειτούργησαν ποτέ καθότι το ηλεκτρονικό σύστημα που δίνει απευθείας τα στοιχεία έχει σταματήσει σε μια αρχική μέτρηση. Ωστόσο η επίσημη αναφορά που έχουμε είναι ότι λειτούργησαν μεν αλλά για ένα μόνο χρόνο. Πιο αναλυτικά όσοι γνωρίζουν το έργο από το παρελθόν, κι ανάμεσά τους ο υπεύθυνος από πλευράς ΕΤΑΝΑΜ σήμερα, Γιώργος Άρμπυρος, αναφέρουν ότι έγινε κανονικά η τοποθέτηση και τέθηκαν σε λειτουργία από τις αρχές του 2010, ενώ ο έλεγχος λειτουργίας για την παραλαβή του έργου και ο οικονομικός αντίστοιχος για την υλοποίηση του προγράμματος έγινε το Σεπτέμβριο του 2010, όταν όπως τονίζεται ήταν σε λειτουργία. Από ένα σημείο και μετά τα αποτελέσματα μετρήσεων καταγράφονταν όπως αναφέρθηκε στους σταθμούς αλλά δεν μεταδίδονταν στο διαδίκτυο λόγω βλάβης των καρτών sim που διαθέτουν και μη πληρωμής της σύνδεσης που υπήρχε με τον ΟΤΕ. Επιπροσθέτως μας αναφέρεται ότι από το πρώτο τρίμηνο τοποθέτησης καταστράφηκε ο ένας πλωτός από αγνώστους, και πρόκειται για εκείνο στην περιοχή κοντά στην Βόνιτσα, η καταστροφή του οποίου σημειώθηκε στις 25 Μαρτίου του 2010.
Ωστόσο από το 2011 εμφανίζονται κατά καιρούς οι τηλεμετρικοί σταθμοί σε διαμαρτυρίες των αλιέων ως μη λειτουργούντες κάτι που καταγράφεται και σε σχετικά ρεπορτάζ, όταν υπήρξε ενημέρωση πως δεν έχουν συνδεθεί με το ρεύμα και απαιτούνται κονδύλια για τη σύνδεση. Τώρα θα συνδεθούν και αύριο θα συνδεθούν… Όμως μένουν να «σταλίζουν» στις θέσεις τους και φυσικό επόμενο να φθείρονται. Επανέρχονται ξανά στο προσκήνιο το 2013, όταν ο αντιπεριφερειάρχης Άρτας εισπράττοντας τις διαμαρτυρίες για το θέμα αυτό, προχωρά την προγραμματική σύμβαση Περιφέρειας Ηπείρου και ΕΤΑΝΑΜ, με σκοπό η δεύτερη να αναλάβει την συντήρηση των μηχανημάτων αυτών. Τα χρήματα που η ΕΤΑΝΑΜ θα έπαιρνε για το έργο αυτό, άμα τη παράδοσή του, ανέρχονται στα 40.000 ευρώ.
Όμως σήμερα που μιλάμε η ΕΤΑΝΑΜ έχει εκφράσει αδυναμία εκτέλεσης του έργου. Δεν μπορεί να τα συντηρήσει και για το λόγο αυτό δεν έχει πληρωθεί. Έγινε μια προσπάθεια πέρυσι, βγήκαν κάποιοι σταθμοί στην ξηρά. Ο κ. Άρμπυρος με τον οποίο συνομιλήσαμε για το γεγονός εξήγησε ότι αγοράστηκαν καινούργιες κάρτες που τοποθετήθηκαν στις θέσεις των παλαιών με κόστος για την Εταιρεία (ΕΤΑΝΑΜ) όμως τελικά δεν έδωσαν στοιχεία καταγραφής στον σέρβερ, δηλαδή οι σταθμοί δεν λειτούργησαν.
Στους Νορβηγούς
Η προμήθεια έγινε μετά από Διεθνή Διαγωνισμό, οπότε μόνο τυχαίο είναι ότι το έργο πήρε Νορβηγική εταιρεία, μας αναφέρθηκε σχετικά πολλές αναφορές και παρατηρήσεις που έχουν γίνει για ένα πρόγραμμα που χρηματοδοτήθηκε από μια χώρα αλλά η οποία στην συνέχεια διέθεσε και τα απαραίτητα υλικά.
Πάντως υπάρχει μια πειστική εξήγηση σχετικά με το γεγονός ότι η μεγαλύτερη εταιρεία του είδους σε τεχνογνωσία και αντίστοιχα θαλάσσια συστήματα στον κόσμο είναι ούτως ή άλλος νορβηγική. Πρόκειται για την “FOUGRO OCEANOR”, η οποία δεσπόζει στις μεγαλύτερες αν όχι η μεγαλύτερη του είδους παγκοσμίως. (έχει κάνει τις ερευνητικές γεωτρήσεις στο Ιόνιο και υποστηρίζει μεγάλα θαλάσσια συστήματα με αντίστοιχα τεχνικά μέσα και στη χώρα μας).
Από τη στιγμή λοιπόν που η ΕΤΑΝΑΜ δήλωσε την αδυναμία συντήρησης των σταθμών, υπάρχει η σκέψη –και σε αυτό ακριβώς το στάδιο βρίσκεται σήμερα η υπόθεση- όπως και ο κ. Ψαθάς ανέφερε, αλλά και ο κ. Αρμπυρος, για σύναψη νέας σύμβασης ώστε να εξεταστεί σε επικοινωνία με την εταιρεία το κόστος μεταφοράς από τη Νορβηγία τεχνικών συντήρησης των σταθμών, καθώς μετά και του κόστους επισκευής όπως οι ίδιοι θα το υπολογίσουν. Μετά να υπάρξει αντίστοιχη μέριμνα για γίνει η συντήρηση. Δηλαδή εξεύρεσης των απαραίτητων πιστώσεων.
Ο κ. Άρμπυρος στο διάλογο που είχαμε μαζί του επέμεινε ότι οι σταθμοί να συντηρηθούν και επισκευαστούν μπορούν να λειτουργήσουν. Όταν θέσαμε το ερώτημα αν τελικά επρόκειτο για ένα άνευ αποτελέσματος έργο, αφού τα συστήματα αυτά λειτουργούν σε διαυγείς θάλασσες και όχι στον Αμβρακικό όπου υπάρχει έντονο πλαγκτόν και φθείρονται, απάντησε αρνητικά διότι όπως εξήγησε δεν τίθεται θέμα φωτογραφικής λειτουργίας για να απασχολεί η διαύγεια των υδάτων, αλλά σίγουρα επικάθονται πιο πολλοί μικροοργανισμοί πάνω τους και χρειάζονται πιο συχνή συντήρηση. Πάντως από το 2009 μέχρι σήμερα επί της ουσίας δεν συντηρήθηκαν ποτέ και ο λόγος είναι προφανής. Πρόκειται για ένα ακόμη έργο που δεν εξασφάλιζε πιστώσεις για τη μετέπειτα συντήρηση και λειτουργία. Ενώ σε αναφορές κατά καιρούς και των αλιέων όπως και των ενεργών πολιτών Αμβρακικού «Δεν υπήρχε η βούληση»
-Ο κ. Βασίλης Ψαθάς που ήρθε αντιμέτωπος με τους τηλεμετρικούς σταθμούς από το 2012, και τους «γνώρισε από κοντά» μόλις έγινε η σύναψη σύμβασης συντήρησης με την ΕΤΑΝΑΜ και κάποιοι βγήκαν στην ξηρά, αποφαίνεται σήμερα για το προφανές: «Πρόκειται για ένα ακόμη έργο από αυτά που εκτελούνται από συγχρηματοδοτούμενους πόρους ή πόρους μόνο ευρωπαϊκούς, όπου καλούμαστε να τα φτιάξουμε αλλά δεν έχουμε σκεφτεί πώς θα τα αξιοποιήσουμε την επόμενη μέρα. Από τη στιγμή δηλαδή που θα παραδοθούν, πώς θα τα λειτουργήσουμε, ποιο το κόστος λειτουργίας, με ποιο ανθρώπινο δυναμικό, αν υπάρχει η απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή για να τα στηρίξεις και γενικότερα να τα αξιοποιήσεις ώστε να έχουν προστιθέμενη αξία».
-Αξίζει να σημειωθεί ότι το θέμα αυτό θα απασχολήσει την επίσκεψη της υπεύθυνης τομέα Περιβάλλοντος, βουλευτή των ΑΝΕΛ Ραχήλ Μακρή, η οποία μεθαύριο Παρασκευή έχει προγραμματίσει ολοήμερη επίσκεψη στην Άρτα, με κυρίαρχο θέμα το φυσικό περιβάλλον του Αμβρακικού Κόλπου και την προστασία του, και διαδοχικές επισκέψεις σε ΕΤΑΝΑΜ, Φορέα Διαχείρισης Αμβρακικού Κόλπου, Περιφερειακή Ενότητα αλλά και συνάντηση στα γραφεία του Συλλόγου Αλιέων στην περιοχή της Ανέζας το ίδιο απόγευμα.
ΗΧΩ της Άρτας
