Νέο ΕΣΠΑ, νέο αναπτυξιακό υπόδειγμα και στην Ήπειρο
Σύσκεψη στην Περιφέρεια Ηπείρου, παρουσία του αναπληρωτή υπουργού
Οικονομίας και Ανάπτυξης, Αλέξη Χαρίτση – Απολογισμός και νέοι στόχοι από τον Περιφερειάρχη, παράπονα από τους Δημάρχους των Περιφερειακών Δήμων
Επιμέλεια: Βίκυ Κώστα
Σημαντικές ευκαιρίες στην κατεύθυνση της διαμόρφωσης ενός νέου παραγωγικού μοντέλου, με έμφαση στην καινοτομία και την εξωστρέφεια, ενισχύοντας πρωτίστως το νέο και καταρτισμένο ανθρώπινο δυναμικό και σε επίπεδο Ηπείρου, δίνει η αξιοποίηση του ΕΣΠΑ, χωρίς ωστόσο ο δρόμος να είναι στρωμένος με ροδοπέταλα.
Η προηγούμενη προγραμματική περίοδος ολοκληρώθηκε, με την Περιφέρεια Ηπείρου, να είναι «πρωταθλήτρια» στην απορρόφηση των κονδυλίων. Συγκεκριμένα, για το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Θεσσαλίας-Στερεάς Ελλάδας – Ηπείρου 2007-2013, το ύψος της χρηματοδότησης, ανερχόταν σε 241,5 εκ € και υλοποιήθηκαν έργα στους τομείς: μεταφορών, περιβάλλοντος, αγροτικής ανάπτυξης, αστικής ανάπτυξης, εκπαίδευσης, έρευνας και τεχνολογίας, πολιτισμού, τουρισμού και υγείας-πρόνοιας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΥΔ, οι Άξονες Προτεραιότητας, αναμένεται να κλείσουν με 241 έργα συνολικής συγχρηματοδοτούμενης δημόσια δαπάνης 258,9 εκ. €, που αντιστοιχεί σε 107% της εκχωρημένης Δημόσιας Δαπάνης των συγκεκριμένων αξόνων (υπερδέσμευση 7%).
Και για τη νέα περίοδο, το μείζον ζητούμενο παραμένει το πόσους πόρους, μπορεί να κινητοποιήσει κάθε ευρώ που διατίθεται μέσω του ΕΣΠΑ, το οποίο διαφέρει από το παλιό γιατί έχει ένα νέο αναπτυξιακό υπόδειγμα.
Για να επιτευχθεί αυτό, θα πρέπει η υλοποίησή του να είναι αποτελεσματική και φυσικά να αποφευχθούν τα λάθη και οι αστοχίες που χαρακτήρισαν προηγούμενες προγραμματικές περιόδους.
Η πορεία του Ε. Π. «Ήπειρος 2014-2020», τέθηκε επί τάπητος, κατά τη διάρκεια σύσκεψης, που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα, στην αίθουσα του Περιφερειακού Συμβουλίου Ηπείρου, παρουσία του αναπληρωτή Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης Αλέξανδρου Χαρίτση, του Περιφερειάρχη Αλέξανδρου Καχριμάνη, των Αντιπεριφερειαρχών και των Δημάρχων της Ηπείρου, παρόντων και βουλευτών της Π.Ε. Ιωαννίνων.
Αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων, κάθε περιοχής
Ο κ. Χαρίτσης, προέταξε την αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων κάθε περιοχής, έτσι ώστε να υλοποιούνται προγράμματα σε τομείς που μπορούν να δώσουν προστιθέμενη αξία.
«Τέτοιοι τομείς είναι ο αγροδιατροφικός, το περιβάλλον, ο τουρισμός, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Θα πρέπει να υιοθετηθούν συγκεκριμένες προτάσεις από τους φορείς στο πλαίσιο υλοποίησης των Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων και όχι αποσπασματικές δράσεις, όπως στο παρελθόν», σημείωσε ο κ. Χαρίτσης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην προώθηση μέχρι τον Μάρτιο ενός νέου μεγάλου Ταμείου Υποδομών που θα λειτουργεί ως πυλώνας για την ενεργειακή εξοικονόμηση σε δημόσια κτίρια.
Απαντώντας σε σχετική επισήμανση του Περιφερειάρχη για την ανάγκη να κλείσουν οι εκκρεμότητες για τους παλιούς αναπτυξιακούς νόμους, ο κ. Χαρίτσης τόνισε ότι μέχρι το Μάρτιο έχει δοθεί παράταση για την αξιολόγηση των σχεδίων, που δεν προχώρησαν τα προηγούμενα χρόνια για διάφορους λόγους.
«Εξετάζουμε την περίπτωση της πλήρους υλοποίησης, όμως επενδυτικά σχέδια με κρατικό χρήμα που θα γεμίσουν και πάλι τη χώρα με κουφάρια δεν πρόκειται να χρηματοδοτήσουμε», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η πορεία του «ΕΠ ‘Ήπειρος 2014-2020»
Στην εισαγωγική του τοποθέτηση ο Περιφερειάρχης, αφού καλωσόρισε στην Ήπειρο τον κ. Χαρίτση, υπενθύμισε την πολύ καλή συνεργασία που είχαν τον Αύγουστο του 2015, όταν ο δεύτερος ήταν Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου, για την επιτάχυνση υλοποίησης του ΕΣΠΑ 2007-2013, μεταξύ άλλων, έκανε σύντομο απολογισμό για το προηγούμενο επιχειρησιακό πρόγραμμα και ενημέρωσε για την πορεία του τρέχοντος.
«Το ΕΠ ‘Ήπειρος 2014-2020’- ανέφερε ο Περιφερειάρχης- χρηματοδοτείται με 325,8 εκ€ από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) 283εκ€ και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) 42,7εκ€.
Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί 32 προσκλήσεις, έχουν ενταχθεί 78 πράξεις προϋπολογισμού 188,5εκ€ που αντιστοιχούν στο 57,8% του Προγράμματος, έχουν υπογραφεί συμβάσεις 48,5εκ€ που αντιστοιχούν στο 14,9% του Προγράμματος και έχουν πραγματοποιηθεί δαπάνες 24,5εκ€ που αντιστοιχούν στο 7,5% του Προγράμματος.
Οι σημαντικότερες παρεμβάσεις που υλοποιούνται ήδη αφορούν, την κατασκευή των έργων συλλογής, μεταφοράς, επεξεργασίας και διάθεσης λυμάτων οικισμών στον Αμβρακικό κόλπο και στα παράλια Ιονίου, την κατασκευή νέας οδού σύνδεσης της Ιόνιας οδού (Α/Κ Τερόβου) με την περιοχή των Τζουμέρκων (2η Επαρχιακή οδό Ιωαννίνων - Γέφυρα Πλάκας), την αναστήλωση και αποκατάσταση των αρχαίων θεάτρων της Ηπείρου, την ολοκλήρωση των μονάδων υγείας & πρόνοιας και την ολοκλήρωση του πολυδύναμου κτιρίου για τη στέγαση νέων τμημάτων Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Επίσης, χρηματοδοτούνται Κέντρα Κοινότητας σε όλους τους Δήμους με πληθυσμό πάνω από 10.000 κατοίκους, υπνωτήριο αστέγων στον Δήμο Ιωαννιτών και δομές παροχής βασικών αγαθών (Παντοπωλείο, Συσσίτιο, Φαρμακείο) στους μεγαλύτερους οικισμούς της Περιφέρειας.
Όσον αφορά τις Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις (ΟΧΕ) μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος θα χρηματοδοτηθεί η υλοποίηση δύο σχεδίων, όπως είπε ο Περιφερειάρχης.
Το πρώτο σχέδιο, αφορά στην Βιώσιμη Αστική Ανάπτυξη (ΒΑΑ) που θα εφαρμοστεί κατά κύριο λόγο μέσω Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων και εφόσον κριθεί σκόπιμο μέσω Τοπικής Ανάπτυξης με την Πρωτοβουλία Τοπικών Κοινοτήτων (ΤΑΠΤΟΚ) . Η μοναδική περιοχή εφαρμογής, που πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις του εγκεκριμένου ΣΕΣ 2014 – 2020, για την κάλυψή της με Στρατηγική ΒΑΑ, είναι ο αστικός χώρος της πρωτεύουσας της Περιφέρειας.
Το δεύτερο αφορά στην Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση (ΟΧΕ) που πρόκειται να χρησιμοποιηθεί με στόχο την αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της Περιφερειακής RIS3, στοχεύοντας στη δημιουργία «Πολιτιστικής διαδρομής για τα αρχαία θέατρα της Ηπείρου».
Πολύμηνη καθυστέρηση, στην έγκριση των προκηρύξεων
Όσον αφορά στις δράσεις έρευνας κι επιχειρηματικότητας, έχουν ήδη εγκριθεί από την αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Ανάπτυξης (Ειδική Υπηρεσία Κρατικών Ενισχύσεων) δύο προκηρύξεις και αναμένεται άμεσα η έγκριση και μιας τρίτης.
Ο Περιφερειάρχης, στάθηκε στην άμεση δημοσίευση των προκηρύξεων, καθώς όπως είπε «Από την εμπειρία που αποκομίσαμε μέχρι σήμερα προκύπτει ότι όσον αφορά τις δράσεις έρευνας και επιχειρηματικότητας, με δεδομένη την πολύμηνη καθυστέρηση που παρατηρείται στην έκδοση και έγκριση των προκηρύξεων, αλλά και στην προσαρμογή του πληροφοριακού συστήματος στα δεδομένα της κάθε πρόσκλησης, απαιτείται άμεσα η έκδοση από το Υπουργείο πρότυπων προκηρύξεων για τις βασικές δράσεις επιχειρηματικότητας και η ταυτόχρονη προσαρμογή του πληροφοριακού συστήματος (ΠΣΚΕ) ώστε να είναι δυνατή μέχρι τον Ιούνιο του 2017 η ενεργοποίηση των δράσεων αυτών σε μεγάλο βαθμό. Σε αντίθετη περίπτωση με την συνέχιση της σημερινής τακτικής όπου κάθε Επιχειρησιακό Πρόγραμμα σχεδιάζει από το μηδέν τις δικές του προκηρύξεις και για κάθε μία από αυτές απαιτείται η δημιουργία νέων υποσυστημάτων στο πληροφοριακό σύστημα (ΠΣΚΕ) εκτιμάται ότι πολύ σύντομα το πρόβλημα που σήμερα παρατηρείται θα διογκωθεί και θα είναι σχεδόν αδύνατη για τεχνικούς λόγους η έκδοση νέων προκηρύξεων.
Επίσης είναι απαραίτητο να υπάρξει συντονισμός ανάμεσα στο ΕΠΑνΕΚ (Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα και Καινοτομία) και στα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα ώστε να μην προκηρύσσονται οι ίδιες δράσεις την ίδια χρονική περίοδο και πιθανόν με διαφορετικούς όρους προκαλώντας σύγχυση και ενημέρωση για τον σχεδιασμό και εφαρμογή των χρηματοδοτικών εργαλείων».
Ο Περιφερειάρχης ζήτησε να δοθεί η δυνατότητα και στους συμμετέχοντες των προκηρύξεων επιχειρηματικότητας και των Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων να μπορούν να επωφεληθούν από την δυνατότητα που παρέχει ο Ανοιχτός Καταπιστευτικός Λογαριασμός που τώρα αφορά το ΕΠΑνΕΚ, καθώς η διαδικασία που περιγράφεται γίνεται μέσω του ΕΦΕΠΑΕ (Ενδιάμεσου Φορέα) του ΕΠΑνΕΚ.
Στη συνέχεια, η Αντιπεριφερειάρχης Αναπτυξιακού Σχεδιασμού της Περιφέρειας Ηπείρου (και Π.Ε. Ιωαννίνων) Τατιάνα Καλογιάννη ενημέρωσε τον αναπληρωτή Υπουργό για τις πρωτοβουλίες της Περιφέρειας Ηπείρου για την άντληση κονδυλίων απ όλα τα ευρωπαϊκά προγράμματα, αναφέροντας μεταξύ άλλων το ELENA και στο CEF μέσω του οποίου εντάχθηκε η χρηματοδότηση του Εμπορευματικού Κέντρου Θεσπρωτίας.
Παράπονα από τους Δημάρχους
Στη σύσκεψη, δεν έλειψαν και τα παράπονα από τους εκπροσώπους της Αυτοδιοίκησης, καθώς το νέο ΕΣΠΑ, κρύβει «αποκλεισμούς» των Δήμων, λόγω αντικειμενικών δυσκολιών. Όπως σημείωσαν οι περισσότεροι Δήμαρχοι, καθυστερούν χαρακτηριστικά οι αξιολογήσεις προτάσεων που έχουν υποβάλλει, ενώ δεν έλειψε και η κριτική για την ιεράρχηση έργων και προτεραιοτήτων στο ΠΕΠ Ηπείρου.
Ο κ. Χαρίτσης τόνισε μιλώντας για τους περιφερειακούς Δήμους, ότι υπάρχει ένα ζήτημα με τη διαχειριστική τους επάρκεια, όμως υπάρχουν και λύσεις που προτείνονται από το υπουργείο.
Ο πρόεδρος της ΠΕΔ Γ. Λώλος μετέφερε την πρόσφατη απόφαση της ΚΕΔΕ, αναφορικά με την αναγκαιότητα χορήγησης βοήθειας σε ορεινούς Δήμους.
Το θέμα του αεροδρομίου επανέφερε για πολλοστή φορά ο Δήμαρχος Ιωαννίνων, ενώ με τη σειρά τοποθετήθηκαν σχεδόν όλοι οι δήμαρχοι της Ηπείρου που επέμειναν στην αναγκαιότητα μίας διαφορετικής ιεράρχησης από το υπουργείο των προγραμμάτων και των δυνατοτήτων που παρέχονται μέσα από αυτά στους δήμους, για να υλοποιήσουν αναγκαίες δράσεις και παρεμβάσεις.
Εφημ.ΠΡΩΪΝΑ ΝΕΑ
