Ήπειρος: Συνάντηση για το Καλαρρύτικο...

Η προβατοτροφία αποτελεί έναν κλάδο της ελληνικής κτηνοτροφίας με μεγάλη κοινωνικοοικονομική και περιβαλλοντική σημασία που

βρίσκεται διαχρονικά στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της Περιφέρειας Ηπείρου αλλά και αρκετών ερευνητών από Ακαδημαϊκά και Ερευνητικά Ιδρύματα της χώρας. Το καλαρρύτικο πρόβατο είναι μία από τις εγχώριες φυλές που είναι καλύτερα προσαρμοσμένο στους ορεινούς όγκους της Ηπείρου με μοναδικά χαρακτηριστικά σε ότι αφορά την ποιότητα του παραγόμενου κρέατος και γάλακτος. Εντούτοις, μέχρι σήμερα οι μελέτες της γενετικής δομής και της ποικιλότητας του πληθυσμού της φυλής είναι ελλιπείς, καθώς βασίστηκαν μόνο φαινοτυπικά χαρακτηριστικά ή σε μικροδορυφορικούς δείκτες και σε πολύ μικρά δείγματα πληθυσμού με τη χρήση γονιδιωματικών τεχνικών.

Η Περιφέρεια Ηπείρου πρωτοστατεί στην αξιοποίηση του γενετικού υλικού των αυτόχθονων φυλών και την ανάδειξη της ποιότητας των προϊόντων τους κυρίως αυτών με ενδείξεις ΠΟΠ (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης). Στα πλαίσια αυτά, την Τρίτη 1 Ιουνίου πραγματοποιήθηκε στο Μέτσοβο συνάντηση εργασίας του Περιφερειάρχη Ηπείρου κ. Αλέξανδρου Καχριμάνη με ομάδα ερευνητών του Εργαστηρίου Ζωοτεχνίας από το Τμήμα Κτηνιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, επικεφαλής της οποίας ήταν ο Διευθυντής του Εργαστηρίου καθηγητής κ. Γεώργιος Αρσένος. Από την πλευρά των ερευνητών παρουσιάστηκαν οι δυνατότητες που δίνονται για την ελληνική προβατοτροφία μέσα από καινοτόμες προσεγγίσεις και δράσεις στις οποίες συμμετέχουν μέλη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ειδικότερα, για την φυλή καλαρρύτικο επισημάνθηκε η επιλογή για ευρεία μελέτη της γενετικής δομής της στα πλαίσια του Ερευνητικού προγράμματος με τίτλο “Εκτροφή Μικρών μηρυκαστικών για αποδοτικότητα και ανθεκτικότητα” που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και συντονίζεται από το INRAE της Γαλλίας (https://www.smarterproject.eu/). Στα πλαίσια του έργου θα δοθεί η δυνατότητα εκτίμησης του γενετικού δυναμικού των προβάτων της φυλής Καλαρρύτικο με σύγχρονες γονιδιωματικές τεχνικές που θα καλύπτουν μεγάλο μέρος του γονιδιώματος (OvineSNP50K), θα αφορούν ένα μεγάλο και αντιπροσωπευτικό δείγμα του πληθυσμού (περίπου 400 ζώα) και θα συσχετιστούν με φαινοτυπικά, περιβαλλοντικά και διαχειριστικά στοιχεία. Τονίστηκε, ότι ήδη στην περιοχή του Μετσόβου συμμετέχει μία εκτροφή με δείγμα 200 ζώων (από ποίμνιο 900 ζώων) στα οποία πέρα από την γενετική ταυτοποίηση γίνεται μελέτη της διατροφικής συμπεριφοράς τους με συστήματα δορυφορικού εντοπισμού τους (gps), που τοποθετούνται στα ζώα, ώστε σε συνδυασμό με την ανάλυση δειγμάτων από χόρτα του βοσκότοπου να δοθεί μια πλήρης εικόνα της ποιότητας των παραγόμενων προϊόντων τους. Στη συνάντηση συμμετείχαν και εκτροφείς προβάτων της φυλής Καλαρρύτικο ενώ κατά τη διάρκειά της συζήτησης και με δεδομένο το ενδιαφέρον της Περιφέρειας για τη διατήρηση και ανάδειξη της φυλής, έγινε τηλεφωνική επικοινωνία του Περιφερειάρχη και με άλλους εκτροφείς καθαρόαιμων προβάτων της φυλής (σε Καλαρρύτες, Συρράκο και σε άλλες περιοχές) ώστε να συμπεριληφθούν σε αυτή την ερευνητική προσπάθεια.

Απώτερος στόχος αυτής της συνεργατικής προσπάθειας είναι να αναδειχθεί η σημασία του γενετικού δυναμικού του καλαρρύτικου προβάτου για την παραγωγή υψηλής ποιότητας προϊόντων διασφαλίζοντας παράλληλα την γεωγραφική ομαδοποίηση των πληθυσμών σε σχέση με τις περιοχές προέλευσής τους εστιάζοντας στους ορεινούς όγκους της Ηπείρου και έχοντας εξασφαλίσει την ιχνηλασιμότητά τους με τη βοήθεια καινοτόμων μεθόδων γενετικής ταυτοποίησης που θα στηρίξουν βιωσιμότητα των υφιστάμενων εκτροφών και τη δημιουργία προϋποθέσεων για την μελλοντική εξέλιξή τους.

Γεώργιος Ι. Αρσένος, DrVetMed, Ph.D, Dip ECSRHM
Καθηγητής

Ζωική Παραγωγή, Ηθολογία και Ευζωία των Ζώων
Διευθυντής Εργαστηρίου Ζωοτεχνίας, Τμήμα Κτηνιατρικής
Σχολή Επιστημών Υγείας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, ΤΘ 393, GR-54124
Τηλ.:+30 2310999988, Fax:+30 2310999963
e-mail: arsenosg@vet.auth.gr, Web: http://users.auth.gr/arsenosg,