Μια ψηφιακή βιβλιοθήκη στο Ζαγόρι

Διδακτικά βιβλία και συλλογές με σπάνιες εκδόσεις από τον 16ο έως τα μέσα του 20ου αι, που διασώζονται σε βιβλιοθήκες δημοτικών σχολείων χωριών του Ζαγορίου, καταγράφηκαν, ψηφιοποιήθηκαν και αναδείχθηκαν στο πλαίσιο ερευνητικής μελέτης που υλοποιήθηκε από επιστημονική ομάδα του πανεπιστημίου Ιωαννίνων, με επικεφαλής τον καθηγητή Γεώργιο Παπαγεωργίου.

Στη διάρκεια της μελέτης, η οποία επικεντρώθηκε σε τέσσερες σχολικές βιβλιοθήκες του δήμου Ζαγορίου, ψηφιοποιήθηκαν σχεδόν 300 διδακτικά βιβλία, στα οποία θα υπάρχει πρόσβαση έως το τέλος Μαΐου μέσω της ιστοσελίδας του δήμου www.zagori.gov.gr/.
Τα πορίσματα της επιστημονικής μελέτης που είχε ως τίτλο «Η ιστορία και η διακίνηση του διδακτικού βιβλίου στο Ζαγόρι. Καταγραφή, ψηφιοποίηση και ανάδειξη της φυσιογνωμίας των συλλογών», παρουσιάστηκαν σε ημερίδα που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο στην Πασχάλειο Σχολή στο Καπέσοβο, έναν χώρο που δεν επιλέχθηκε τυχαία, όπως ανέφερε ο επιστημονικός υπεύθυνος Γεώργιος Παπαγεωργίου, εξηγώντας ότι αποτέλεσε χώρο εκπαιδευτικής διαδικασίας και από τότε που έπαυσε η λειτουργία του δημοτικού σχολείου, έχει μετασχηματιστεί σε χώρο διεξαγωγής πολιτισμικών δραστηριοτήτων και επιστημονικών συναντήσεων.
Η μελέτη χρηματοδοτήθηκε από το Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση και υλοποιήθηκε μέσω της Επιτροπής Ερευνών του πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Η πρόταση, όπως εξήγησε ο κ. Παπαγεωργίου, υποβλήθηκε ηλεκτρονικά τον Απρίλιο του 2014 στο πλαίσιο δημόσιας πρόσκλησης για την εκπόνηση επιστημονικών μελετών για το έτος 2015 από το Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση. Ανάμεσα στις 912 προτάσεις που υποβλήθηκαν για χρηματοδότηση, επιλέχθηκαν και χρηματοδοτήθηκαν, τελικά, 26 πρωτότυπες επιστημονικές μελέτες.
Ανάμεσα στις οκτώ που εντάσσονται στο πεδίο των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών, είναι και αυτή για το διδακτικό βιβλίο στο Ζαγόρι, η μοναδική που επελέγη από το πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.
Πέραν της καταγραφής και της ψηφιοποίησης, η μελέτη περιελάμβανε και την ανάδειξη της φυσιογνωμίας των βιβλίων και των συλλογών, μέσω της κατηγοριοποίησής τους ανά γνωστικό πεδίο, με τη δημιουργία ψηφιακής βιβλιοθήκης, ώστε το συγκεντρωθέν πλούσιο και ποικίλο υλικό να καταστεί προσβάσιμο μέσω των νέων τεχνολογιών στο φιλομαθές κοινό και την ακαδημαϊκή –ερευνητική κοινότητα.
«Υποχρέωση μας είναι να διασώσουμε και να διαδώσουμε την παράδοσή μας. Τα βιβλία στα δημοτικά σχολεία του Ζαγορίου κρύβουν στα σπλάχνα τους μεγάλη ιστορία, για τον συγγραφέα τους, για τον κάθε δωρητή, τους μαθητές και τις μαθήτριες που για χρόνια τα έπιαναν στα χέρια τους και έμαθαν γράμματα, σε δύσκολες εποχές. Ένας τέτοιος θησαυρός, ιστορικός, πολιτιστικός, κοινωνικός, αναδεικνύεται και θα μπορέσει να αξιοποιηθεί ύστερα από την επιστημονική παρέμβαση που έγινε», τόνισε στον χαιρετισμό του ο πρύτανης Γεώργιος Καψάλης, εκφράζοντας δημόσια τις ευχαριστίες του προς το Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση, τόσο για τη χρηματοδότηση του έργου, όσο και για όλες τις χορηγίες του προς το πανεπιστήμιο. Ακολούθως αναφέρθηκε ιδιαίτερα στην στενή, όπως την χαρακτήρισε, σχέση με τον δήμο Ζαγορίου που μετρά αρκετά χρόνια, χαρακτηρίζοντάς την ως συνεργασία με εξαιρετικά αποτελέσματα, ενώ προέκυψε κυρίως από τη βούληση και την απόφαση της σημερινής και της προηγούμενης δημοτικής αρχής. Ευχαρίστησε θερμά τον δήμαρχο Βασίλη Σπύρου και τον προκάτοχο του Γαβριήλ Παπαναστασίου, ενώ συνεχάρη τον κ. Παπαγεωργίου και τους συνεργάτες του για το άρτιο επιστημονικό αποτέλεσμα, δηλώνοντας βέβαιος ότι «θα αποβεί προς όφελος της πολιτισμικής και εκπαιδευτικής τοπικής ιστορίας του Ζαγορίου».
Ιδιαίτερα χαρούμενος για τη συμμετοχή σε μια εκδήλωση που «επιβραβεύει την συνεργασία του πανεπιστημίου με το Ζαγόρι», δήλωσε ο αναπληρωτής πρύτανης Τριαντάφυλλος Αλμπάνης, ο οποίος χαρακτήρισε ως πολύ σημαντικό το έργο που έγινε με τη βοήθεια του Ιδρύματος Λάτση και πέτυχε την καταγραφή και ψηφιοποίηση πολύτιμου ιστορικού υλικού που υπάρχει διάσπαρτο σε σχολεία σε όλο το Ζαγόρι.
«Η ανάδειξη αυτού του πλούτου και η ψηφιοποίηση του είναι μια υποχρέωση που διεκπεραιώνει με επιτυχία το συγκεκριμένο πρόγραμμα και θα ήθελα να συγχαρώ τον κ. Παπαγεωργίου και όλη την ερευνητική ομάδα», κατέληξε.
Ο δήμαρχος Ζαγορίου Βασίλης Σπύρου τόνισε ότι η συνεργασία με το πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και άλλα εκπαιδευτικά ιδρύματα θα αποβαίνει προς όφελος του τόπου. «Σε ό,τι αφορά το πλούσιο υλικό που υπάρχει στα σχολεία, σε εκκλησίες και πρώην κοινοτικά καταστήματα του Ζαγορίου, δυστυχώς υπάρχει ευθύνη όλων μας και ιδιαίτερα της πολιτείας, γιατί δεν φρόντισε και αφέθηκε μόνο στην εθελοντική προσπάθεια να διαφυλάξει το υλικό αυτό, από τα σχολεία που έκλειναν», σημείωσε και ανέφερε ως παράδειγμα τα κοινοτικά καταστήματα που με τον «Καποδίστρια» έκλεισαν και το αρχείο τους παραμένει μέσα σε προβληματικά κτίρια και καταστρέφεται.
«Δεν υπήρξε κάποιος συντονισμός για να διασωθεί αυτό το υλικό και βέβαια στηρίζουμε την προσπάθεια που κάνετε, αλλά χάνεται συνεχώς πολύτιμος πλούτος που υπάρχει ειδικά στο Ζαγόρι», συνέχισε ο κ. Σπύρου και συνεχάρη την Επιτροπή Ερευνών και τον κ. Παπαγεωργίου, για τον οποίο είπε ότι, με το πάθος που τον διακρίνει για το Ζαγόρι, δεν ήταν δυνατόν να μην πραγματοποιήσει την εκδήλωση στην ιδιαίτερη πατρίδα του, το Καπέσοβο.

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΚΑΙ ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ
Ο διδάκτορας Παντελής Παπαγεωργίου, αφού αναφέρθηκε επιγραμματικά στους στόχους της μελέτης, παρουσίασε τη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε για την καταγραφή και την ψηφιοποίηση των βιβλίων βήμα προς βήμα, με επιστέγασμα τη δημιουργία σχετικού διαδικτυακού τόπου, όπου βρίσκονται κατηγοριοποιημένα και ψηφιοποιημένα τα βιβλία ανά γνωστικό πεδίο. Ακολούθως παρουσίασε τον τρόπο χρήσης της ιστοσελίδας, στην οποία έχουν αναρτηθεί με τον πλήρη τους τίτλο βιβλία και συλλογές ποικίλων γνωστικών πεδίων.
Πρόκειται κυρίως για εγχειρίδια γραμματικής (ελληνικής και ξένων γλωσσών), επιστολογραφίας, ρητορικής, ιστορίας, φιλοσοφίας, θεολογίας και ασκητικής, παιδαγωγικής, μυθολογίας, γεωγραφίας, φυσικής και αστρονομίας, γεωμετρίας και αλγέβρας, εμποριολογίας καθώς και εκδόσεις αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, Νεοελλήνων και Φαναριωτών, Λατίνων και δυτικο-ευρωπαίων, λεξικά, εγκυκλοπαίδειες, περιοδικά και διάφορες μελέτες. Αναφέρθηκε, τέλος, στην πληθώρα των τόπων προέλευσης και των τυπογραφείων που εκδόθηκαν τα βιβλία.
Ο καθηγητής Γεώργιος Παπαγεωργίου, τέλος, ευχαρίστησε τη σημερινή και την προηγούμενη δημοτική αρχή που επέτρεψαν την απρόσκοπτη διεξαγωγή της έρευνας, τους εκπροσώπους όλων των τοπικών κοινοτήτων, τις πρυτανικές αρχές και τα μέλη της ερευνητική ομάδας Γεώργιο Πλουμίδη, Αθανάσιο Αγγέλου, Νικολέττα Προβατά, Παντελή Παπαγεωργίου, Γεώργιο Λίτσο και Ράλλη Κιράνη.

πηγη.Εφημ.ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΣ ΑΓΩΝ