Ένα μνημείο παλεύει με τον χρόνο
Ένα μνημείο παλεύει με τον χρόνο
|
Η απόφαση ένταξης του έργου στο ΕΣΠΑ ήταν σημαντική, καθώς έδινε την ευκαιρία στην 8η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων να σώσει και να αναδείξει τα τείχη αλλά και στην πόλη να αποκτήσει ένα περιποιημένο, χωρίς προβλήματα ρηγματώσεων και χωρίς δέντρα και φυτά στα τείχη, Κάστρο. Η πόλη εξάλλου είχε δει το μικρό θαύμα της αποκατάστασης των τειχών στη νοτιοδυτική πλευρά το 2009, όταν ολοκληρώθηκε το έργο προϋπολογισμού 2,6 εκατ. ευρώ μέσω του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης. Ένα καινούριο Κάστρο, όπως δεν το είχε δει ποτέ, είχε βρεθεί μπροστά στα μάτια του.
Τέσσερα χρόνια μετά, τα τείχη του Κάστρου στη βορειοανατολική πλευρά, από την πλευρά της λίμνης, περιμένουν κάποια στιγμή το δικό τους θαύμα. Αν και τυπικά η β’ φάση της αποκατάστασης των εξωτερικών τειχών, στη νοτιοδυτική μεριά, από τη μεριά της λίμνης δηλαδή, έχει ξεκινήσει εδώ και τέσσερα περίπου χρόνια, η καθυστέρηση στην πορεία των εργασιών είναι σημαντική σε σχέση με το χρονοδιάγραμμα. Κάτι που διαπιστώνει και η Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή της Περιφέρειας Ηπείρου, σε σχετικό ερώτημα που απηύθυνε ο «Η.Α.». Από το 1,5 εκατ. ευρώ έχουν απορροφηθεί 343.000 ευρώ. Έχει εκτελεστεί μόλις δηλαδή το 23% του συνολικού έργου. Την ίδια ώρα αρχίζουν και γίνονται εμφανή τα σημάδια της έλλειψης συντήρησης των τειχών που είχαν αποκατασταθεί. Τα χόρτα και τα δέντρα εδώ και καιρό επέστρεψαν και απειλούν την αισθητική αλλά και τις αντοχές των τειχών.
Η 8η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων αναγνωρίζει τα προβλήματα αυτά. Η προϊσταμένη της 8ης Εφορείας Βαρβάρα Παπαδοπούλου αποδίδει την καθυστέρηση στη γραφειοκρατία του ΕΣΠΑ αλλά και σε άλλα προβλήματα, «όχι τόσο φανερά» όπως χαρακτηριστικά λέει. «Σύμφωνα με Κοινή Υπουργική Απόφαση, δεν μπορούμε να προσλάβουμε πια εργατοτεχνίτες που δεν έχουν απολυτήριο λυκείου. Οι περισσότεροι έμπειροι πετράδες της περιοχής μας όμως δεν έχουν απολυτήριο. Έτσι στις προκηρύξεις που κάνουμε, έρχονται άνθρωποι που έχουν μεν εμπειρία αλλά όχι σε τέτοιου είδους έργα» τονίζει.
Την περίοδο αυτή, όπως μας λέει, βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαγωνισμοί για τις σκαλωσιές και για αρμολογήματα στα τείχη. Μέχρι στιγμής έχουν γίνει παρεμβάσεις σε μέρος του περιδρόμου των τειχών, στον βυζαντινό πύργο, ο οποίος προορίζεται για εκθεσιακός χώρος, και την πύλη της ακρόπολης του Ασλάν Τζαμιού, ενώ προχωρούν τα εκπαιδευτικά προγράμματα. Σημειωτέον ότι στο έργο της β’ φάσης της αποκατάστασης των τειχών, περιλαμβάνεται και ο καθαρισμός των σπηλαίων που βρίσκονται λίγο πιο πέρα από την Κυρά-Φροσύνη. «Όταν τελειώσει το έργο θα έχουμε μια άλλη εικόνα του Κάστρου. Θα υπάρχει μια σύνδεση απευθείας, από την πλευρά της λίμνης, μεταξύ της βορειοανατολικής ακρόπολης και της ακρόπολης του Ιτς Καλέ» τονίζει η κ. Παπαδοπούλου.
Αναμφίβολα το αποτέλεσμα, όταν έρθει, θα είναι σημαντικό για την πόλη. Αρκεί βέβαια το αποτέλεσμα αυτό να συντηρηθεί. Πέραν των όποιων ανασκαφικών ερευνών γίνονται, και οι οποίες πριν από λίγα χρόνια αποκάλυψαν το αρχαίο παρελθόν της πόλης, και της ανάγκης αποκατάστασης των τειχών του Κάστρου, εξίσου μεγάλη σημασία έχει το αποτέλεσμα να διατηρείται. Γιατί εντέλει τα έργα που χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ γίνονται για τον πολίτη και πρέπει να είναι λειτουργικά.
Αυτή τη στιγμή, η συντήρηση στα τμήματα των τειχών που είχαν αποκατασταθεί μέσω του Γ’ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης δεν είναι η επιθυμητή, ενώ ζήτημα τίθεται για το γεγονός ότι ο περίπατος πάνω στα τείχη που είχε γίνει από το Βυζαντινό Μουσείο μέχρι την κεντρική πύλη του Κάστρου είναι κλειστός για τους πολίτες.
Ο περίπατος που δεν περπατήσαμε ποτέ…
Ο περίπατος (περίδρομος, το επίσημο όνομά του), λόγω της δυνατότητας που θα έδινε στους πολίτες και στους επισκέπτες να περπατήσουν πάνω στα τείχη, αποτελούσε ένα από «ατού» της αποκατάστασης. Δεκάδες χιλιάδες ευρώ εξάλλου επενδύθηκαν για να γίνει αυτός ο περίδρομος που σήμερα είναι γεμάτος με χορτάρια.
Γιατί λοιπόν παραμένει κλειστός; Και ποιος εγγυάται ότι και ο υπόλοιπος περίδρομος που θα κατασκευαστεί μέσω του ΕΣΠΑ δεν θα έχει την ίδια τύχη; «Είναι κλειστός γιατί δεν έχουμε αρκετό προσωπικό φύλαξης» τονίζει η κ. Παπαδοπούλου. Θεωρεί μάλιστα «ευτύχημα το γεγονός» που δεν είναι κλειστοί και οι υπόλοιποι χώροι, όπως το Φετιχιέ Τζαμί, το οποίο αναστηλώθηκε στο πλαίσιο ενός άλλου έργου του Γ’ ΚΠΣ με τίτλο «αποκατάσταση των μνημείων της νοτιοανατολικής ακρόπολης Ιτς Καλέ» και με προϋπολογισμό 1.198.000 ευρώ. Σύμφωνα με την ίδια, η γενική γραμματέας Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, η οποία βρέθηκε πρόσφατα στα Γιάννενα, ενημερώθηκε για τα προβλήματα που προκαλεί η έλλειψη φυλακτικού προσωπικού. Όπως φαίνεται, όμως, το ενδιαφέρον του υπουργείου Πολιτισμού σταματά με τη λήξη του συγχρηματοδοτούμενου έργου. Προς το παρόν, τον περίπατο τον βλέπουμε μόνο σε ένα λεύκωμα που έχει εκδώσει η 8η Εφορεία, αλλά και σε παλιότερες φωτογραφίες όταν περπάτησαν σε αυτόν επίσημα πρόσωπα, όπως η πρώην γενική γραμματέας κ. Γεωργακοπούλου.
Όσο για τη συντήρηση των αποκατεστημένων τειχών, η κ. Παπαδοπούλου σημειώνει: «Εμείς όσο μπορούμε, καθαρίζουμε. Όταν όμως βρισκόμαστε στη δεινή θέση να μην έχουμε βενζίνη για τα χορτοκοπτικά, τι να κάνουμε;». Μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα: Από τη μια η υποχρέωση προς την Ευρωπαϊκή Ένωση για λειτουργικά έργα και από την άλλη το μνημόνιο.
Τους τελευταίους μήνες, η 8η Εφορεία έχει αποκτήσει και άλλον έναν πονοκέφαλο. Στην κεντρική πύλη, όποτε βρέχει, τρέχει νερό. Η 8η Εφορεία προσπαθεί ακόμα να βρει τι μπορεί να φταίει, καθώς, όπως την έχουν διαβεβαιώσει οι ειδικοί, έχει γίνει πολύ καλή δουλειά στη στεγανοποίηση. «Θα δούμε τι θα μπορέσουμε να κάνουμε για να απομονώσουμε αυτό το κομμάτι» τονίζει. Η εκτεταμένη αυτή υγρασία, σύμφωνα με την κ. Παπαδοπούλου, δεν έχει επηρεάσει τις διπλανές στοές, μέρος των οποίων είχε μετατραπεί μέσω του Γ’ ΚΠΣ σε εκθεσιακό χώρο για την ιστορία του Κάστρου. Σύμφωνα με την προϊσταμένη, για τον εκθεσιακό αυτόν χώρο υπάρχει συγκεκριμένο ωράριο λειτουργίας, το οποίο όμως δεν είναι αναρτημένο πουθενά. Οπότε οι επισκέπτες τον θεωρούν, και δικαιολογημένα, κλειστό…
Ηπειρώτικος Αγών
